Қазақстан ақпаратқа қол жеткізу туралы ең нашар заңы бар 15 елдің қатарына енді

Қазақстан ақпаратқа қол жеткізу туралы ең нашар заңы бар 15 елдің қатарына енді дейді, «Қазақстандағы азаматтардың және кәсіптік медиа-қоғамдастықтың ақпаратқа қол жеткізуін қамтамасыз ету,: аймақтар мен орталықтар» ақпарат және коммуникация Министрлігінің қорытынды талдамалық есебінде,деп хабарлайды Қазтаг

«Global Right to Information Rating (RTI) бағалауына сәйкес,» ақпаратқа қол жеткізу туралы » ҚР Заңы ақпарат бостандығы саласындағы халықаралық стандарттар мен базалық қағидаттарға сәйкес келмейді. Индексті құрастырушылар заңның сапасын 150 балдан 61 балға бағалады. Жалпы рейтингте ұқсас заңдар қабылданған 123 елдің ішінде Қазақстан 109-орында. Осылайша, Қазақстан ақпаратқа қол жеткізу туралы ең нашар заңдармен топ-15 елдің қатарына енді», — делінген құжатта.

Азаматтық қоғамның қазақстандық сарапшылары осы бағаға келісім білдірді.

«Осылайша, құқықтық саясатты зерттеу орталығының (LPRC) сарапшылары мұндай бағалауды объективті және нақты құқықтық олқылықтар мен заңның коллизияларын көрсетеді деп санайды. Сарапшылар төмен рейтингке: ақпаратқа қол жеткізу құқығын іске асыру мен қорғаудың әлсіз кепілдіктері, ақпарат бостандығы бойынша базалық қағидаттарға сәйкес келмеуі ықпал ететінін атап өтті», — делінген есепте.

Құжат авторлары айтып өткендей, мамандандырылған халықаралық рейтингке баға беру сәйкестікке әлі қол жеткізілмегенін көрсетеді.

«Тиісінше, ҮЕҰ бұл ұсыныстың орындалмады деп санайды және Қазақстан үкіметін «ақпаратқа қол жеткізу туралы» Қазақстан Республикасының заңына тиісті толықтырулар мен өзгерістер енгізуге және оны халықаралық стандарттарға, ақпарат бостандығы саласындағы қағидаттарға жақындатуға, сондай — ақ осы мәселе бойынша азаматтық қоғамның барлық ұсыныстарын ескеруге шақырады», – делінген есепте.

Сарапшылардың пікірінше, «ақпаратқа қол жеткізу туралы» ҚР заңы барлық ақпараттың ашықтығы қағидасын жарияламайды және базалық қағидаттар талап ететіндей ерекшеліктердің тар тізбесін белгілемейді.

«Оның орнына Заңда әр түрлі санаттар белгіленген, мысалы, «қол жетімділігі шектеулі ақпарат», «қол жетімділігі шектелмейтін ақпарат».

Сондай-ақ, «Ақпаратқа қол жеткізу туралы» заң басымдыққа ие емес, онда ақпараттың барынша ашықтығы мен ақпаратқа құқықты шектеудің кез келген шектеулерінің тепе-теңдігі қағидатын сақтаудың кепілі болып табылатын үш құрамды тест жоқ, сондай-ақ ерекшеліктер тізбесі жоқ. Заңда ақпаратқа қол жеткізу құқығын қамтамасыз ету және қорғау тетіктерінің болмауы оны сарапшылардың пікірінше тиімсіз етеді.

«ҚР Заңында ақпаратқа қол жеткізу саласындағы лауазымды тұлғалардың заңсыз әрекеттеріне шағымдарды, ақпаратқа қол жеткізу құқығын бұзуға шағымдарды қарау бойынша тәуелсіз әкімшілік орган құру бойынша ережелер жоқ. Ақпаратқа қол жеткізу мәселелері жөніндегі Комиссия ақпаратқа қол жеткізу құқығын бұзуға немесе шектеуге қатысты шағымдарды қарауға мүмкіндігі жоқ», – делінген құжатта.

ӘҚБтК көзделген ақпаратқа қол жеткізу құқығын бұзу немесе шектеу жазасының төмен мөлшері байқалады, бұл «заңды тиімді іске асыруға ықпал етпейді».

«Ақпаратқа қол жеткізу құқығын қасақана немесе саналы түрде бұзғаны үшін, сондай-ақ құжаттарды әдейі жою үшін жауаптылығы жоқ. Заңда ақпараттандырушыларды қорғауға бағытталған ережелер жоқ, олар құқық бұзушылықтарды ашуға ықпал ететін ақпарат береді», — деді есеп авторлары.

Бұдан басқа, ақпарат иелерін немесе мемлекеттік органдарды заңды ілгерілету бойынша шараларды енгізуге міндеттейтін ережелердің жоқтығы байқалады.

«Заң заңға тәуелді актілерді шығаруды талап ететін сілтемелік және бланкеттік нормалармен мол. «Ақпаратқа қол жеткізу туралы» ҚР Заңын іске асыру үшін қажетті заңға тәуелді актілер 2015 жылдың соңында қабылданды, алайда сарапшылар олардың төмен сапасын, заңнамалық нормалармен қарама — қайшылықты атап өтті», – делінген құжатта.

Естеріңізге сала кетейік, «ақпаратқа қол жеткізу туралы» ҚР Заңы 2015 жылдың қараша айында қабылданған болатын.

Помогите нам рассказывать правду

Наши журналисты не боятся добывать правду, чтобы показывать ее вам.
В стране, где власти постоянно хотят что-то запретить, в том числе - запретить говорить правду, должны быть издания, которые продолжают заниматься настоящей журналистикой.

Мы хотим зависеть только от вас — тех, кто хочет знать правду, тех, кто не боится быть свободным. Помогите нам рассказать вам правду.

Пожалуйста, поддержите нас своим вкладом в независимую журналистику!

Это просто сделать – перейдите вот сюда

Можно поддержать нас и через KASPI GOLD, отправив свою сумму на номер 8 777 761 02 61

x
2021-05-09
Утром16.44 ℃
Днем21.86 ℃
Вечером23.5 ℃
Ночью18.02 ℃
Влажность40 %
ДавлениеhPa 1014
Скорость ветра5.73 м/с
2021-05-10
Утром14.74 ℃
Днем24.95 ℃
Вечером23.99 ℃
Ночью19.81 ℃
Влажность31 %
ДавлениеhPa 1016
Скорость ветра7.5 м/с