БҚО ЖОО-лары сыбайлас жемқорлыққа көнуге дайын студенттерді оқытады
Оралдағы студенттердің үштен бірі пара бергенін мойындады және әрбір оныншы адам өз университетінде сыбайлас жемқорлықпен күресу пайдасыз екеніне сенімді. Орал қаласының ЖОО мен колледж студенттері арасында сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі жүргізген жасырын сауалнаманың деректері осындай.
Студенттер көбінесе сессиялар кезінде, жоғары оқу орындарына түсу кезінде және жатақханаларда орын бөлу кезінде»пара береді». Ал сыбайлас жемқорлықтың ең жоғары көрсеткіштері БҚАТУ студенттері арасында болды. Облыс орталығының 4 жоғары оқу орны мен 19 колледждерінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің қызметкерлері жасырын сауалнаманың деректері осындай.
Сауалнама нәтижесі бойынша БҚАТУ студенттерінің 8% — ға жуығы (Батыс Қазақстан аграрлық-техникалық университеті – бұрыңғы.АШИ) БҚМУ студенттерінің 2 пайызы (Батыс Қазақстан мемлекеттік университеті-бұрыңғы.Пединститут), оқытушыларға үнемі пара беретіндігін мойындады.
Сұралған БҚМУ студенттерінің 13%-ы және сұралған БҚИТУ студенттерінің 16%-ы (Батыс Қазақстан инженерлік-техникалық университеті) сыбайлас жемқорлықты қалыпты құбылыс деп атады.
— Білім беру жүйесі құқық қорғау органдары мен Қазақстандағы денсаулық сақтау жүйесінен кейінгі ең жемқор жүйенің ТОП-3 қатарына кіреді. Сауалнамаға қатысқан БҚМУ студенттерінің 2,3% — ы оқудағы қиындықтар туындаған кезде өздері пара беруге дайын екені алаңдатады, — деді мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің облыстық департаментінің басшысы Болат Исақов.
Сауалнаманың мәліметтері бойынша пара мөлшері ЖОО-да әр түрлі болады. Егер БҚМУ — да студенттер параның орташа мөлшері 1000 теңгені құраса, БҚАТУ-да параның орташа мөлшері 5 мың теңгені құрайды. Ал ең үлкен пара мөлшерін БҚАТУ студенттерінің бірі айтты, оған бір рет 200 мың теңге төлеуге тура келген.
Колледж студенттері сыбайлас жемқорлықпен жиі кездеседі. Олардың арасында педагогикалық, музыкалық және медициналық колледж студенттері бар. Атап айтқанда, педагогикалық колледждің 16% — ы мен Ғарифолла Құрманғалиев атындағы музыкалық колледждің 14% — ы түскен кезде пара бергенін көрсетті. Ал оқу кезінде Педколледж студенттерінің 26% — ы сессияда тұрақты түрде беріп келген.
Ең үлкен пара мөлшерін музыка колледжінің студенттері көрсетті, 150 мың теңге төлеген.
— Мен бұл сауалнаманың нәтижелері шындыққа сәйкес келеді деп ойламаймын. Қателігі бар, өйткені кейбір, өзіне сезімтал мәселелерде студенттер әрдайым шынайы болмайды. Қазір біз сауалнама нәтижелерін өңдейміз және әрбір ЖОО мен колледж бойынша мәліметтерді осы оқу орындарына береміз. Бұдан кейін біз оқу орындарының басшылары өз тұжырымдарын жасап, өздерінде сыбайлас жемқорлықты азайту бойынша іс-қимыл жоспарларын әзірлейтін болар деп күтеміз. Осыдан кейін біз ортақ кездесу өткіземіз, — деді Болат Исақов.
Ол сондай-ақ, енді Орал студенттері арасында осындай жасырын сауалнамалар жылына 2 рет өткізілетінін айтты. Қазіргі сауалнамада қаланың 3 мыңға жуық студенті сұралды.
Лұқпан Ахмедьяров
