ОЛ ОНЫҢ ТҮСІНЕ ЕНІП…
кісі өлтіргені үшін тәубеге келуін сұраған
Шілде айының басында Алматының 48 жастағы тұрғыны полицияға келіп, 25 жыл бұрын Батыс Қазақстан облысының Бөрлі ауылында қызды өлтіргенін айтты. Ол көрсеткен жерден полиция әйел қаңқасын тапқан. Бөрліде кісі өлтірушіні мен оның құрбанын білетін адамдар тұрады.
Оның аты Марина Ергалиева еді, ол қаза болғанға дейін екі ай бұрын тұрмысқа шыққан. Сол кезде ол 20 жаста, ал кісі өлтіруші Нұрлан Маужитовке 23-те болған.
Бөрліде Маринаны да, Нұрланды да және олардың отбасыларын білетін адамдар тұрады. Әр тұрғын оқиғаны өздерінше айтып берді.
— Бұл масқара! – дейді көшеде тоқтатқан алғашқы әйел үреймен. Ол өзін Ольга деп таныстырып, тегін атамады. –Қаза тапқан қыз кісі өлтірушінің түсіне еніп, тәубеге түсіп, осы үшін Бөрліге келуін сұраған. Қайтыс болған адамның анасы осында тұрады, ал әкесі шешен болған.
Келесі адам полицияға мойындау үшін келген адамның сыныптасы болып табылды.
— Оның есімі Нұрлан Маужитов. Біз бір партада отырдық және ол жақсы адам болатын, сондықтан мен ештеңе айтпаймын, — деп күтпеген жерден әйел. — Ол мұндағы үйін сатып, Алматыға кетіп қалды,ал бұған дейін Ақсайда біраз уақыт тұрды деді.
Нұрлы деп аталатын тағы бір жергілікті тұрғын Марина сол кезде 95-ші жылы жоғалып кеткенде, бәрі оны бір жаққа кетіп қалған болар деп шешті деп айтады.
— Ал осы ер адамның ата-анасы осында тұрды, техникумда оқытушы болып жұмыс істеді. Әкесі қайтыс болды, ал анасы қазір Ақсайда тұрады.
Ақырында, біз 25 жыл бұрын өлген қызды жақын білетін ер адамды кездестірдік. Мақсұт Ерғалиев, Марина оның келіні екенін айтады.
— Ол қызға менің інім үйленді, мен олардың тойларын өткізіп бердім. Маусым айында той болды, ал қыркүйек айында ол жоғалып кетті.
Марина күйеуімен бірге үй сатып алғысы келді, тойларында оларға мың жарым доллар берді — дейді Мақсұт. — Ол Ақсайдан анасынан келе жатып, автобуста Нұрлан Мәжитовпен кездеседі. Бұл оны өлтірген адам. Ол оны Бөрлідегі үйіне шақырып, оны сатқысы келетінін айтқан. Бірақ Марина үйден тірі шықпаған…
Нұрлан Маужитов полицейлерге орын алған оқиғаның өз нұсқасын айтты. Марина үйінде онымен бірге ішкен, содан кейін ол оған бас салған. Ол қорғана бастаған. Оның айтуынша, белінде ілініп тұрған қолдан жасалған қару резеңкеден сырғанап кетіп, атылып кетті. Жарақат өлімге әкелді. Түнде ол оның денесін жақын маңдағы қоқысқа әкеліп, көміп тастайды.
«Қолы кісендеулі Нұрланды өзі көмген жерге әкелгенде, мен оны балтамен шауып тастауға дайын болдым!»,-дейді Максұт өз эмоциясын жеңе алмай.
— Мен одан: «Қалай дәтің барды?! Бір ауылда тұрдық қой!»-деп сұрадым. Ал ол менің көздеріме қарай алмайды».
Максұт, Нұрлан ар-ожданы оянып тәубеге келді дегенмен келіспейді.
— Неге ол мойындады? Мүмкін, ол бұл қылмысты жасыру үшін, бұдан да ауыр қылмыс жасаған шығар? Ол полицияға оған көп жыл өткен соң 3-4 жыл береді деген үмітпен келді… . Мен оны балалық шақтан білемін, ол ерке болып өсті.
Маринаның анасы қазір Шөптікөл ауылында тұрады. Қатты қартайған болар.. Менің әпкем оның қызы табылды деп хабарлау үшін оған барды. Оның сүйектері табылды деп … Ал менің ағам, Маринаның күйеуі, сегіз жыл бұрын қайтыс болды.
Ағам Маринаны ұзақ іздеді, оның жоғалып кеткеніне сенгісі келмеді.
— Қатты уайымға берілді. Оның алғашқы махаббаты еді, оны 18 жасында оның келісімімен алып қашқан еді. Ол оны ұмыта алмады. Содан кейін үйленбеді де. Ішуді бастады. Тоғыз жыл бұрын қайтыс болды. Қандай жарасымды жұп болды! Екеуі де әдемі, жарқын.Балалары қандай болатын еді ! – деп Мақсұт күйініп кетті.
Облыс прокурорының орынбасары Александр ЦУРАНКОВ бұл әрекеттің қандай қылмыстық кодекс бойынша сараланғанына байланысты дейді.
— Егер бұл әрекет қолданыстағы кодекс бойынша болса, онда қылмыстың ескіру мерзімі 25 жылды құрайды, егер ҚазКСР кодексі бойынша қылмыс жасаған кезде әрекет еткен болса, онда 10 жыл. Адам өлтіруді мойындады, бұған дәлелдер жеткілікті болуы керек. Қазір тергеу амалдары жүргізілуде. Ал ескіру мерзімін қолдану туралы айту әлі ерте. Бәрі жаңа қылмыстық кодекске байланысты. Егер ескі заң қазіргі заманғы заң болса, онда сот ескі заңды қолдануға міндетті.
Қылмысын мойындап келген 48 жастағы Нұрлан Маужитов қамауға алынды және қазіргі уақытта тергеу изоляторларында. Оған Қылмыстық кодекстің 99 – бабы 1-бөлігі «Адам өлтіру»бойынша айып тағылды. Бұл бап 8 жылдан 15 жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыру жазасын қарастырады.
Полиция табылған жас әйелдің мәйітін Ақтөбеге сараптамаға жіберді,зерттеу нәтижелерін тамыз айының ортасында күтуде.
Психолог Райса БАЙДАЛИЕВА, адам өзінің кінәсін және бірнеше жыл бұрын жасаған кісі өлтіргені үшін жауапкершілікті сезінуі мүмкін деп есептейді.
— Көптеген адамдар жасынан бастап өз іс-әрекетінің салдары туралы сұрақтар қоя бастайды. Оларда құндылықтарды қайта бағалау жүргізіледі. Отбасы мен балалары бар адам, өткен оқиғаны еске ала отырып, ол оның жақындарымен не болатынын қорқады. Мен көп жылдан кейін өкініп жүрген адамдарды көрдім. Түрмеде отырған адам, бостандыққа аз уақыт қалғанда,көп жыл бұрыңғы жасаған қылмысын мойындауды шешеді. Оның мәйітін, өзінің көрсетуі бойынша қала маңынан табылады.
Бұл адам өмірінің мәні туралы сұрақ қоя бастаған кезде экзистенциалды дағдарыстың бір түрі. Өйткені, әкенің күнәлары балаларына беріледі деген Інжіл даналығы бекер емес». Адам әлі де өз іс-әрекетіне жауап беруге тура келеді.
Маргарита Зябчук
