Нан неге қымбаттап кетті, бұған мамандардың жетіспеушілігінің не қатысы бар?

Өткен демалыс күндері нанның бағасы 19 теңгеге көтерілді. Енді жоғары сұрыпты нан 120 теңге. Өз кезегінде, нан өндіруші нан бағасының қымбаттауына, ұн бағасының өсуіне шағымданады. Бұл өнім неге қымбаттаған? «ОА» журналистері анықтауға тырысты.

Астық қымбаттауда…

Біз «Желаев нан» наубайханасының директоры Антон Маркушинге хабарластық, ол нанның бағасы неге қымбаттағанын түсіндірді. Оның айтуынша, бағаның өсуіне биылғы жылы егіннің шықпауы мен астықтың қымбаттауы себеп болды.

— Бірден айтайын — биылғы жылы нан бағасы көтерілмейді. Қазіргі бағасы өсуі, ұн – мәселесінде, жазда жоғары сұрыпты ұнның келісі 90 теңге болса, ал қазір 144. Нанның бағасы ұнның құнына байланысты, ал ұн – өнімді жинайтын шаруаларға тікелей байланысты. Олардың жетістіктері, өз кезегінде, ауа райы жағдайына байланысты. Жақсы өнім екі жылдай болған жоқ, – деп түсіндірді ол.

Сонымен қатар, ол нанның бағасы бұрынғысына келуі мүмкін деп санайды.

— Егер алдағы жазда жақсы өнім болса, ескі бағаны кері қайтаруға болады, – деп мәлімдеді Антон Маркушин.

«Желаев наны» директорының сөзімен Денис Умашев, БҚО ауыл шаруашылығы басқармасы басшысының орынбасары келіспейді. Оның айтуынша, астық 2017 жылғы рекордтық көрсеткішпен салыстырғанда әлдеқайда аз, бірақ ол әлі де тұрақты және нан-тоқаш өнімдерінің бағасына әсер етпейді. Басшы орынбасарының айтуынша, мұндай бағаны халықаралық нарықтың бағасын ескере отырып, қазақстандық нарық талап етеді.

— Биылғы жылы облыс бойынша 249 мың тонна астық жиналды. Оның 204 мың тоннасы жиналған бидайдың көлемі. Бұл алымдар біздің облыстың қажеттілігін жабады. Нан бағасы көтерілді, өйткені республика бойынша астық бағасы қымбаттауда. Бұрын 3 сыныпты бидай бір тоннасына 76 мың теңге болса, ал қазіргі уақытта 85 мың теңге болды. Бағаның мұндай көтерілуі ұн өнімдері мен нанның бағасына әсер етеді, – дейді ол.

2017 жылы БҚО-да 3 сыныпты бидайдың бағасы 42700 теңгені құраған, ал қазір қазан айында 81 500 теңге тұрады.

…Еңбек ақталмайды

Облыстағы ұн компаниясының бір жұмысшысы нан бағасының қымбаттауының басқа бір себебін атады. Ол өз сөздерін жариялағаннан кейін жұмыс орнын сақтап қалу үшін алаңдайтындықтан, белгісіз болып қалуды тіледі.

– Егіс алқаптарында жұмыс істеуге дайын адамдардың қалмағандығынан бағаның барлық өсуі жүріп жатыр. Бұл-тізбекті реакция. Қазір техника тоқтап тұр, онда жұмыс істейтін кісі жоқ. Бір механизаторға 2-3 техника байланған. Күндіз ол біреуінде, түнде екіншісінде жүреді — – деді ол.

Оның пікірінше, қазір көптеген адамдар далада жұмыс істеуін тоқтатты, өйткені бұл тиімсіз. Егер соңғы бірнеше жылда барлық шығындардың қанша өскенін және нанның қаншаға қымбаттағанын есептесе, адамдардың неге ауыл шаруашылығы өнеркәсібінде жұмыс істегісі келмейтіндерін анықтауға болады.

Оның айтуынша, бүгінгі таңда механизатордың орташа жалақысы төмен. Сонымен қатар механизаторда негізгі отын ретінде солярка бағасын өсуі, салықтардың тұрақты өсуі және валюта ретінде теңгенің тұрақсыздығы.

— Осы тізбекті реакция салдарынан нан қымбаттады. Ол бағаны көтерудің осы тізбегінде соңғысы болып табылады.

Сондай-ақ, ер адам нанның қазіргі бағасын 5-6 жыл бұрын өндірістің өзіндік құнына қарай өсуі тиіс еді деп мәлімдеді.

Нан бағасын көтеру мәселесі, оның пікірінше, жаһандық. Мәселен, оның пікірінше, қазір егіс алқаптарында жұмыс істейтін компаниялар үнемі қысып тұрған импортқа байланысты бәсекеге қабілетсіз.

Денис Омашевта, кадрлардың жетіспеушілігіне еріксіз қосылды. Оның айтуынша, қазір жастар ауылдардағы еңбеккерлерден гөрі кеңселерде және компьютерлерде жұмыс істеуге көбірек ұмтылады.

Алексей Воробьев, Фото Артем Букреевтікі

x
2019-12-08
Утром-1.19 ℃
Днем1.36 ℃
Вечером-0.24 ℃
Ночью-3.61 ℃
Влажность99 %
ДавлениеhPa 1023
Скорость ветра3.84 м/с
2019-12-09
Утром-3.35 ℃
Днем-1.34 ℃
Вечером-4.66 ℃
Ночью-5.77 ℃
Влажность89 %
ДавлениеhPa 1021
Скорость ветра2.74 м/с