«Барселонадағы сияқты болады» — қаланың бас сәулетшісі «Ақжайық» ықшамауданының жоспары туралы

Билік әлі салынбаған «Ақжайық»ықшам ауданының қалай болатынын түсіндірді. Қала әкімдігі «бұл Барселона сияқты болады»деп сендіреді. Құрылыс туралы уәделер фантастикалық реңк береді, алайда кейбір кемшіліктер де бар, алайда оларды жоюға уәде берді.

Барлық жерде болашақ шағын ауданның бейнесін болжауға болатын бағаналар тұр.

Ұзаққа созылған күрес

«Ақжайық» шағын ауданындағы Шаған арқылы өтетін көпір мен жолдың құрылысы туралы жоба Орал қаласының тұрғындары арасында қоғамдық наразылық тудырды. Қоғамдық тыңдауларда азаматтар құрылысқа үзілді-кесілді қарсы шықты, олар жобада көрсетілген үйлерді бұзуға қарсы азаматтық қозғалысты жинады.

Әкімдік қоғамдық тыңдаулардан кейін жол беріп, жобаны өзгертті. Жаңа жол саябақ пен үй аумағын қамтымайды және Сдыков көшесінен өтеді. Алғашқы толқулар басылды, алайда 21 қазан күні Орал белсендісі Асқар Шайғұмаров жол мен көпір құрылысын тоқтатуды талап ететін петицияға қол жинауды бастады. Онда жол құрылысы жөніндегі бас жоспардың жұртшылықпен талқыланбағанына, сондай-ақ құрылыстың күшін жою туралы мәлімделгеніне қатысты наразылық айтылды. Петицияны қала тұрғындары қолдай бастады, сол кезде билік жауапты соққы жасады.

Осылайша, 1 қарашада Қазақстанда Шаған арқылы өтетін көпір мен жол құрылысын тоқтату туралы петиция орналастырылған Change.org. сайты жабылды. Бұғаттау кезінде оған 6 мыңға жуық адам қол қойды.

Петицияның бастамашысы Асқар Шайгумаров ҚР ақпарат министрлігінің сайтына ақпарат алу үшін өтініш білдіргенін хабарлады, алайда бағдарлама Қазақстандағы тыйым салу тұрғысынан сайтты тексеретін министрлік бөлімшесі жұмыс істемеді.

Асқар, Қазақстанда Change.org сайтына азаматтар белсенді қол қойған осы петицияға байланысты тосқауыл қойылды деп ойлайды.

– Мен билік тарапынан мұндай әрекеттерді заңсыз деп санаймын, өйткені сот қаулысы жоқ, онда сайтта тыйым салынған контент те жоқ. Тиісінше, сайтты жабудың себептері де жоқ, – дейді ол.

Бұл туралы БҚО әкімі Ғали Есқалиев мәлім етті:

Бұл туралы БҚО әкімі айтты. Оның айтуынша, петицияны жергілікті атқарушы билік бұғаттаған жоқ.

«Құрметті оралдықтар жергілікті атқарушы билік атынан сайтты шектеу туралы ешкім шешім қабылдамағанын мәлімдеймін. Тұрғындардың бұл мәселе бойынша өз пікірін білдіруге толық құқығы бар. Мәселе маңызды және тағы да талқыланатын болады.»

Аумақты барлық қажеттіліктермен жабдықтау жұмыстары аяқталуға жақын. Тек жұмысшылар қалдырған құрылыс қоқысы жатқан жерден басқа.

Әкімдіктің өзінде қаланың бас сәулетшісі Темірболат Шәкіржанов билік басында жол мен көпір құрылысы бойынша бірнеше жоба болғанын мәлімдеді. Алайда, неге қоғамдық тыңдауларда олар саябақтың аумағын қозғаған – белгісіз. Жобаның қалған нұсқаларын қайдан көруге болады, өкінішке орай, ол айта алмады. Билік әкімдік сайтына тек қана алғашқы жобаны ғана қойды, себебі ол «ең арзаны» болатын.

Неміз бар

«ОА» журналистері билік жол салуға неге сондай тырысатынын білгісі келді. Ол үшін біз «Ақжайық» шағын ауданының болашақ орнына аттануды жөн көрдік. Бірден айтайық-көргендер әсер етпейді.

«Ақжайық» далада Балықшаруашылығы мен Зашаған арасында орналасқан. Сол жерге келген соң, біз шағын ауданның тұрғындарын қолайсыз көршілік күтетінін бірден байқадық – болашақ шағын ауданның жанында ТИЗО салынып жатқанын, ал екінші жағына әр жазда күнде жанып жатқан қалалық қоқыс орны орналасқанын атап көрдік. Шағынауданнан алыста асфальт зауытының құбырларының түтіні көрінеді. Кейбір жерлерде құрылыс қоқысы, дөңгелек қалдықтары жатыр. Дала арасындағы аумақты кварталдарға бөлінген және барлық округ бойынша орнатылған көптеген фонарлар бөліп тұр. Айтпақшы, олар электр қуатына қосылған – болашақ шағын аудандарды адам өміріне қажетті барлық заттармен қамтамасыз ету жұмыстары іс жүзінде аяқталды. Сонымен, аумақта жылу пункттері мен газ-тарату станциялары орнатылған.

Жұмыс әлі де жүргізілуде – барлық жерде құрылыс көліктері жүр,ал шамдарға жақын жерде жұмысшылар бар үйлер орналасқан. Олардың бірі бізді көріп, атқарылған жұмыс туралы бөлісуді шешті.

— Біз мұнда екінші жыл жұмыс істеп жатырмыз, іс жүзінде аяқтадық. Мұнда шағын ауданды электр қуатымен қоректендіретін бірнеше электр станциялары бар. Газ жүргізілді, жарық жүргізілді, су құбыры да жүргізілді. Көшелердің барлығы анықталған –енді қалғаны құрылысшылардың ісі ғана. 150 — ге жуық үй салынады, – дейді ол.

Фантастика аймағынан

Болашақ құрылыс орнына барғаннан кейін, біз қала әкімдігіне қоятын бірнеше сұрақ туындады. Мысалы, қоғамдық тыңдауларда билік шағын аудан 50 мың адамға есептелген деп мәлімдеді. Жаңа шағын аудан үшін сонша тұрғындар қайдан шығады? Орал қаласының сәулет және қала құрылысы бөлімінің басшысы Тимур Шакиржанов сұраққа ішінара жауап берді. Ол шағынаудандағы үйлер тұрғын үйге кезекте тұрған адамдарға бөлінетінін айтты. Алайда, 2019 жылдың қазан айында Батыс қазақстан облысы бойынша тұрғын үйге кезекте тұрған адамдардың саны 25 мың адамды құрайды.

Біз үш күн бойы жеке кездесуге жеткілікті уақыт бөле алмай, жұмыспен, жиналыспен қолы тимей жүрген Темірболат Шәкіржановпен кездесуді шештік. Тек 5 қазанда біз онымен бастапқыда болмайды деп, бірақ кенеттен күннің екінші жартысында өткізген брифингте сөйлесе алдық,.

Брифинг барысында қаланың бас сәулетшісі болашақ шағын ауданның қалай көрінетінін айтып берді. Шынымды айтсам, биліктің «Ақжайық» туралы армандары фантастика саласындағы нәрсе сияқты көрінеді.

Төменде Орал қаласының сәулет және қала құрылысы бөлімі басшысының сөзін келтірдік. Билік мәлімдегендердің кем дегенде жартысы салынатыны белгісіз, алайда кейбір нысандар тіпті жұмбақ.

«Түрменің айналасында ТҚС, автожуу, қоймалар болады – бұл тұрғындардың мұндай көршілестік туралы алаңдамауы үшін жасалады» — деп Тимур Шәкіржанов салынып жатқан түрмемен жаңа шағын ауданның тікелей жақындығы туралы сұраққа жауап бере отырып.

Темірболаттың айтуынша, алдымен пилоттық жобадан 12 квартал салынады. «Ақжайық» шағын ауданы барлық шағын аудандарға ұқсамайды – ол 5, 7 және 9 қабатты ғимараттармен кварталдық құрылыс болады.

– Шағынаудан таза болады, көшелер бір-бірінен екі жүз метр қашықтықта болады. Салыстыру үшін ықшамаудандардағы көшелер арасындағы қашықтық 600 метрге жуық. Еуропалық қалалардағы сияқты тығыз құрылыс болады. Құрылыс үшін таңдалған аймақта геологиялық зерттеулер жүргізілді, бөгет бар. Қазір қалалық қоқыс тастайтын жерді қалпына келтіру жұмыстары жүріп жатыр, сондықтан онымен көршілес болу да проблема болмайды.

Сәулетші шағын ауданда нысандардың орналасуын жеке қозғады. Құрылыс салудың тығыз болуына байланысты барлық нысандар тұрғын үйлердің өзінде салынатын болады.

– Шағын ауданда жеке тұрған дүкендер болмайды. Барлығы тұрғын үйлердің бірінші қабаттарында – бутиктер, емханалар, балабақшалар орналасады. Мұндай құрылыс белсенді қасбет деп аталады, ал жеке тұрған объектілер мүлдем болмайды. Аулалар Барселонадағы сияқты құдықтарды құрайды, – деді сәулет бөлімінің басшысы.

Тимірболат айтқандай, шағын аудан бірегей және онда өте ыңғайлы болады. Онда іскерлік орталық, негізгі алаң салынады,ал тұрғындардың жаяу жүріспен, велосипедтермен және қоғамдық көліктермен жүруіне баса назар аударылады. Қаланың бас сәулетшісінің айтуынша, барлық қажетті нысандар бір-бірінен бес минуттық қолжетімділікте болады.

– Құрылыс кезінде азаматтардың қауіпсіздігіне баса назар аударылатын болады. Осылайша, веложолдар мен жаяу жүргіншілер аймақтары салынады және 12 жолақты магистраль болмайды. Адамадар көше кең болса, кептеліс болмадй деп ойлайды, бірақ бұл олай емес, — дейді ол.

Қазір шағын ауданның ішкі кварталдық жобасы жобалануда. Жақын арада шағынауданның аумағында орналсауды көздейтін компаниялар үшін аукцион өткізіледі. Пилоттық 12 квартал 2020 жылдың соңына дейін салынады.

— «Ақжайықтың» негізгі нысаны 30-40 гектар аумақты ботаникалық баққа ауысатын университет болады. Балабақша аумағында Қазақстанның әрбір жеке климаттық аймағында өсіп жатқан ағаштар болады, — деді Тимур Шәкіржанов.

Сондай-ақ, биліктің айтуынша, шағын ауданда 5 мектеп, 6 балабақша, 2 аурухана, тіпті тік тұрақ салынады.

Сәулетшінің айтуынша, шағын ауданның жанында тұрған түрме бойынша да «сұрақтар бар».

– Тіпті түрме жұмыс істейтін болса да, «Ақжайық» шағынауданындағы ТЖЖ оның жанында индустриялық аймақ болады. Түрменің айналасында ТҚС , автожуу, қоймалар болады-бұл тұрғындар мұндай көршілестік туралы алаңдамауы үшін жасалады.

Сенімсіз қорытындылар

Сонымен қатар, облыс әкімшілігінен белгісіз болып қалуды көздеген дерек көзі «ОА» облыс әкімдігінің өзінде жол мен көпірдің, сондай-ақ шағын ауданның құрылысының мақсатқа сай екендігіне күмән келтіретіні туралы хабарлады. Жарыссөзге арналған басты тақырыптардың бірі-қалада болашақ жолдың барлық жолақтарын жабатын автокөліктердің жоқтығы. Ал «ОА» журналистері «Ақжайыққа» барған кезде, айналмалы жолды уақыт бойынша небәрі 15 минут жүріп өтті.

Алексей Воробьев, Фото Артем Букреевтікі.

Помогите нам рассказывать правду

Наши журналисты не боятся добывать правду, чтобы показывать ее вам. В стране, где власти постоянно хотят что-то запретить, в том числе - запретить говорить правду, должны быть издания, которые продолжают заниматься настоящей журналистикой.

Мы хотим зависеть только от вас — тех, кто хочет знать правду, тех, кто не боится быть свободным. Помогите нам рассказать вам правду.

Пожалуйста, поддержите нас своим вкладом в независимую журналистику!

Это просто сделать – перейдите вот сюда

Можно поддержать нас и через KASPI GOLD, отправив свою сумму на номер 8 777 761 02 61

x
2021-10-21
Утром-0.15 ℃
Днем4.77 ℃
Вечером4.02 ℃
Ночью7.41 ℃
Влажность59 %
ДавлениеhPa 1021
Скорость ветра9.66 м/с
2021-10-22
Утром7.81 ℃
Днем12.19 ℃
Вечером12.76 ℃
Ночью11.74 ℃
Влажность43 %
ДавлениеhPa 1013
Скорость ветра9.47 м/с