Оралда Коронавирус Денсаулық сақтау жүйесіне қатты әсер етті
Қалалық емханаларда көмек алу мүмкін емес. Кейбіреулер коронавируспен ауырған дәрігерлердің салдарынан карантинге жабылды. Басқаларда пандемиямен күреске жұмылдырылған медициналық қызметкерлер жетіспейді. Бұл жағдай пациенттердің наразылығын тудырып, біздің репортажымызда дәрігерлердің өздерін шаршатты.

«Температураң жоқ-бар да қуан!»
№ 1 емхана жанындағы адамдардың көпшілігі көшеде өз кезегін күтуде. Кейбіреулер орындықта отыр, ал кейбіреулері емхана ғимаратының жанындағы тротуарды қадаммен өлшеп жүр.
Кезекке келіп: «Соңы кім?»-деп сұрадым.
-Менің артымнан боласыз, деген әйел дауысы естілді ту сыртымнан.
— Ал сізде температура бар ма? -деп сұрадым одан.
— Жоқ, екі апта бұрын маған ота жасалды. Мен талдауларды тапсырдым, нәтижесіне келдім, гинекологқа қаралу керек, — дейді әйел.
Оның айтуынша, ол түске дейін келген, оған гинеколог түстен кейін қабылдайтын болады депті.
— Мен екіден кейін келдім, ал мұнда карантин. Енді сүзгіге кезек алып, бір сағаттай тұрмын, ешкім де ештеңе білмейді. Ал хабарландыруда көрсетілген телефондар бойынша тұтқаны көтермейді. Не істеу керек, тұрамын, операциядан кейін талдау не көрсететініне уайымдаймын. Білмеген бәрінен жаман, — дейді, әйел көзін төмен сала.

Қасымыздан жас әйелдің даусы естіледі
— Мен жұмысқа жарамсыз парағын жауып үлгермедім. Менде жара өршіп кетті,өзімше емдедім, қазір жақсы сияқты. Мүмкін босқа отырмын, жарты сағат бойы-дейді әйел.
Кезекте тұрған ер адам бүйректерім қатты ауырып тұр деп шағымданады.
— Мен дәрігерлерге аса жүгінбеймін, ал мұнда ұстап қалды. Енді не жата алмаймын, не отыра алмаймын, тек жүргенде ғана ауырсынуды аз сезінемін. Жедел жәрдемге қоңырау шалғанымда, учаскелік дәрігерге қарал деді. Ал мен тіпті менің дәрігерім кім екенін білмеймін, мен ешқашан болған емеспін.
Жарты сағат тұрмын кезекте ғимараттан ешбір медик шықпайды.
Мен ғимараттың ішіне кіруді шештім. Кішкентай дәліздің есігі алдындағы кабинетте екі әйел адам отыр, не үшін келгендерін сұрап үлгірмедім. Кабинеттен медбике қорғаныш костюмінде медбике шығып, бірден «сенге» көшіп:
— Сенің қай жерің ауырады?
— Бүйрек, — деп жауап беремін.
— Ал температура бар ма? — медбике сұрауын жалғастыруда.
— Жоқ.
— Онда сен не істеп жүрсің? Кәне шық, бұл жерден! Сенде қай участок? Емдеуші дәрігер кім? — деп, әйел сұрақтың астына алды.
— Білмеймін, бірінші рет келіп тұрмын, — дедім күмілжіп.
— Жалпы алғанда, сізге уролог медбикесіне қоңырау шалып, не және қалай ауыратыны туралы айту керек. Саған не істеу керектігін айтады. Ем тағайындалуы мүмкін, бірақ талдаусыз екіталай, ал қазір карантин. Бүйрек туралы ұмытыңыз. Температура жоқ, бар да қуан! — деп, медбике қайтадан кабинетке кетті.
Ресми бөлек, іс жүзінде басқа
Цех бойынша әріптесіммен бірге келесі емханаға — «Медициналық орталық» ЖШС (теміржол емханасы,- автордың.ескерт.).
Емханаға кірер алдында «Карантин» деген жазуы бар тақтайша ілулі тұр. Еш жерде адамдар жоқ. Бір минуттай тұрып, аумақ бойынша жүруді шешемін, бірақ сол сәтте есік ашылып, медбике шығады, сол әдеттегі киімде – қорғаныс костюмі. Оның сұрағын болжай отырып, мен температура жоқ деп айтамын, тек бірнеше сұрақ қойғым келеді.
— Егер емханада карантин болса, Ал менің бүйрегім шыдатпай ауырып тұрса, не істеу керек? Жүрегім ауырып, емдету керек жұмысқа жарамсыз парағын қалай аша аламын?
— Учаскелік дәрігеріңізге хабарласыңыз. Оны үйге шақырыңыз, егер бүйрек мазаласа, емдеуді тағайындау үшін УДЗ жасаңыз. Бірақ, сіз карантинде жасай алмайсыз деп ойлаймын, — дейді әйел.


— Неге? — деп сұрадым
— Бізде барлығы дерлік дәрігерлер мен медбикелер карантинде, барлығында COVID-19. Үйде, стационарда жатыр. Екі дәрігер-терапевт кезек бойынша қабылдау жүргізеді, бір дәрігер пациенттерді қабылдайды, екіншісі шақыруға шығады, содан кейін олар ауысады. Тіпті егер сіз қоңырау шалып, дәрігерді шақырсаңыз да, ол сізге тез келе алмайды. Өйткені, ең алдымен, температурасы мен коронавирустың белгілері бар адамдардың шақыруына барады.
Медбике маған мүны дірілдеген дауыспен айтады. Оның дауысы басынан бастап жабылған қорғаныш костюмінен бүртүрлі естіледі. Оның беті, мимикасы көрінбейді, тек дірілдеген эмоциялы дауысы ғана.
Оның айтуынша,басқа бір жерде УДЗ жасасам да, анализдерді өткізе алмаймын — лаборатория карантинге жабылды. Менің учаскелік терапевттің тегін естігенде, әйел күрсініп:
— Ол да карантинде, жақында оң COVID-19 расталды.
— Ешқандай жоспарлы егулер, тексерулер. Скрининг жоқ, күндізгі стационар және емдеуге жатқызуға жолдама жоқ, — деп қосады медбике.
— Карантин қашан аяқталады? КВИ-мен ауырмайтын басқалар қайтпек? —деп, мен одан сұраймын.
— Мен білмеймін. Қағаздарға дұрыс жазылған, ал іс жүзінде бәрі басқаша болады. Сіз есіктің алдында түске дейін не болғанын елестете алмайсыз. Адамдар есіктерді жұлып алып, өзара төбелесті, маған полицияны шақыруға тура келді. Мен түсіндіремін, айтамын, мені естімейді. Мен пациенттерді түсінемін, алайда, Құдай сақтасын, егер коронавирустан басқа аурумен ауырсаңыз… Дәрігер жоқ. Біреу ауырып, біреу жұмыстан кетті. Пациенттерді кім емдейді? — деп әйел қоштасып, есікті жабады.
Мен №3 емхана, карантинге жабылмады дегенді естіп, карантинге жабылмаған мекеме қалай жұмыс жасап жатқанын көру үшін сонда шықтым.
«Маған сіздің коронавирус соқпайды!»
Орталық кіре берісте емханаға кіру аула арқылы деген көрсеткіш ілінген. Есіктердің бірінің алдында аулада елуден астам адам тұра. Мен оларға жақындап, әдеттегідей «Соңы кім?» деп сұрадым.

Орташа жастағы ер адам, менің сұрағымда эмоциялық жауап береді:
— Сен қайда қажет екенін анықта: дәрігерге, талдауларға, анықтамаға немесе жұмысқа жарамсыз парағын алуға ма?
Мен талдау және бүйрегімді қаратуға дедім сасып қалып.
— Міне, кезек ал да, тұр! Қазір температура өлшенеді, содан кейін барасың, — деді ер адам жай дауыспен.

Менің эмоционалдық сұхбаттасым кезек күткен жалғыз бетпердесіз адам. Жақын тұрған егде тарқан әйел оған ескерту жасайды. Ол оған құлықсыз жауап береді:
— Менде простатит. Мен сіздің коронавирусті ұрғаным бар! Мен бәрібір одан өлмеймін, өйткені маған ешкім көмектеспейді. Қазір тек «вирусті» емдейді, ол да адам сияқты емес.
Оның эмоционалдық сөздерінен кейін тыныштық орнады. Содан кейін жас әйелдің дауысы естілді:
— Ер адамдұрыс адам айтады! Менің әкем инфаркттан кейін жатып қалды. Ал егер жедел жәрдем шақырудан кейін 12 сағаттан кейін емес, бұрын келген болса, басқаша болар еді.
Жүкті жас әйел бұл диалогты жалғады:
— Мен шілденің ортасында босанамын. Бірінші бала. Қорқынышты, — деді болашақ ана бетпердесін түзеді.
Мен қызметтік есіктің ашық есігінен өттім. Есіктің артында медбике де қорғаныш костюмінде отыр. Мен оған қызығушылық танытамын, неге адамдарды осы есік арқылы өткізуге болмайды.
— Бұл «таза» сүзгі. Қызметкерлер үшін, — деп түсіндіреді медбике.
Біздің медбикемен әңгімемізге дәлізден кірген әйел адам араласты.
— Ал сіз кім? — оның үнімен менің сұхбаттасушым осы емхананың ең қатардағы қызметкері емес екенін түсіндім.
— Журналист, — дедім жасырмай және қалалық емханалардан репортаж жасап жатырмын деп айттым.
Әйел мені көз алмай тыңдап болып, сосын:
— Көшеден неге репортаж жасайсыз?! Тобырды тыңдап? Олар сізге айтады. Сіз ресми ақпарат алыңыз, — деп менің сұхбаттасушым дәліздің қараңғылығына кетіп бара жатып айтады: — тіміскіп, не аңдып жүр.
Айта кетейік, облыстық денсаулық сақтау басқармасының деректері бойынша жұмысқа жарамсыз парағы қажет болса, онда учаскелік дәрігерге жүгініңіз (анализ тапсыру, егер бүйрек ауырса). Егер сіздің емханаңыз карантинге жабылса, онда Сіздің диагнозыңызды және емдеу тактикасын анықтау үшін дәрігерді үйге шақыруыңыз керек. (Бұл қағазға жазылған алгоритм. автордың. ескерт.)

БҚО денсаулық сақтау басқармасының басшысы Болатбек Каюпов дәрігерлердің жетіспейтінін хабарлады.
Болатбек Каюповтың айтуынша, ауруханаларда дәрігерлер мен медбикелер жетіспейді. Көптеген COVID-19 жұқтырған және емдеуден өтеді, басқалары өз еркімен демалысқа кетті,жұмыстан шыққандар бар.
— Дәрігерлердің жағдайы шиеленісіп, жұмыссыз демалысқа шығуға ниет білдіргендерге біздің байланыс орталықтарында жұмыс істеуді ұсынамыз. Ауру дәрігерлерге келетін болсақ, коронавирустық инфекциямен күресудің барлық кезеңінде 150-ден астам адам жұқтырған. Қазір олардың көбі сауығып, үйде оңалтудан өтіп жатыр, кейбіреулері жұмысқа кірісті. Стационарлық емдеуде 43 медицина қызметкері бар, — деді облыстық денсаулық сақтау басқармасының басшысы.
Мария Драчёва, фото Артём Букреевтікі.
