БҚО ауыл тұрғындары өрттің қалай болғанын айтты: «Бес минут ішінде ештеңе қалған жоқ»

Ауыл тұрғындарының айтуынша, жаз сайын аудан даласында немесе жайылмасында өрт болатын, бірақ өзеннен өтіп ауылға келуі бірінші рет.

Өрттің түтіні ауылдың кіреберісінде-ақ көрінеді. Ауылдың өзі жанып жатқан сияқты, бірақ шын мәнінде Жайық өзенінің екінші жағында орман жануда.

Коловертное ауылына бару үшін Оралдан Чапаев ауылына қарай шамамен 80 шақырым жүру қажет. Ауылда 130 адам тұрады. Өрт түтіні ауылдан бірнеше шақырым қашықтықта көрінеді.

 Көшеде ыстық. Доңғалақтар құмды жолдың шаңын шығарып келеді, көше тым-тырыс. Коловертное ауылы шағын, шетіне дейін жетіп, үлкен пластикалық су құймамен ұқыпты бақшасын суарып жатқан атаны кездестірдім.

— Қайырлы күн! — деп амандастым. – Кеше жанып кеткен үйді қалай табуға болады?

– Дұрыс жүріп келесің! Ана, бұрышта, – деп ата жол сілтеді. — Онда менің жиенім тұратын-бұл оның үйі еді! Олар қазір сонда.

– Ал сіз кеше өрт кезінде осында болдыңыз ба? —деп сұрадым.

– Әрине, енді қайда болайын? – деп, атам жауап берді.

Атаның аты Павел Сергеевич Ширявсков, оның айтуынша, ол Коловертныйдың байырғы тұрғыны.

– Кеше құтқарушылар келіп, барлығын сыртқа шығарды, ал мен: «Бармаймын, мұнда менің үйім!» дедім. Олар: Босқа жанып кетесің, ал мал-жайды жаңадан жинайсың!» дейді. Ал мен, 78 жасымда неге енді үлгірем. Міне, осы жылдар ішінде жиғаным, — деп, Павел Сергеевич өте қарапайым шаруашылығын көрсетті. — Кішкене үй, шөп және бақша. Ажал жетсе, ешқайда қаша алмайсың.

Павел Ширявсков кеште көшірілген тұрғындарды қайтарды дейді. Зейнеткер Құдай сақтады, өйткені мұндай қатты желмен от бүкіл елді мекенді жалмап кетер еді, дейді.

— Менің көршім, мұсылман, кетіп бара жатқан, маған: «дұғада бол, Паша»деді. Мен де оған: «Сен де сиын!» дедім. Құдай бәрімізге бір. Ол бізден қайғы-қасіретті бұрып алып кетті. Әлі уақытымыз келмеген екен, — деп, жымиды Павел Сергеевич.

Қош айтысып, әрі қарай жүргенде, бұрылыстан өте бере тек күлді көрдім.

Соболевтар әулетінің дүниесінің қалғаны осы.

Қираған үй қабырғаларының арасында үй иесінің әйелін кездестірдім. Әйелдің бет жүзі абыржулы. Үй және залал туралы сұраққа, ол күйеуіне жолығуын сұрады.

-Оның аты Василий Николаевич екен. Олар (әкімдік өкілдері-авт. ескерт) олармен сөйлескен. Дұрысы содан сұраңыз. Ол көшеде отыр, — дейді ол, әдеті бойынша, өйткені көше енді барлық жерде.

Ыңғайсызданып, не айтарымды білмей: «Сіз өзіңізді қалай сезінесіз?» дедім.

— Иә, жақсы, сияқты. Ешкім зардап шеккен жоқ, бәрі жақсы. Дауыл күшті болды. Ештеңе істеу мүмкін емес еді. Барлығы сөндірді, бірақ ештеңе істей алмады…, – деп жауап берді от анасы.

– Да нормально, вроде. Никто не пострадал, всё хорошо. Ураган сильный был. Ничего нельзя было сделать. Все тушили, но ничего нельзя было…, – всё еще растерянно отвечает хозяйка. 

Үй иесінің әйелі көршілермен бірге.

-Саламатсыз ба,! — сыңғырлаған дауыс естілді. Бұрылғанымды 25 жастағы жас жігітті көрдім.

– Ұлым, әкеңе апар, ол ана жақта! — мен қоштасып, жігіттің артынан ердім.

— Сақ болыңыз, аяқтың астына қараңыз, мұнда кей жерлерде әлі бықсып жатыр, – дейді ол. Рас, тіпті кроссовкамен күлді басқанда ыстық қарып, аяқты ауыртты.

– Ал сен кеше өрт кезінде болдың ба? – деп сұрадым мен.

– Жоқ, біз кеш келдік. Бәрі жанып кеткен, ештеңе болған жоқ, – деп жауап берді ол.

.Кей жерлер әлі бықсып жанып жатыр.

Үй иесі Василий Соболев әкімдік қандай да бір шығынды өтеуге уәде бергенін айтты, бірақ әзірге ештеңе белгісіз.

— Мұнда менің үйім мен ағамның үйі жанып кетті. Ол мұнда тұрған жоқ, тек заттарын сақтады. Үй тастанды болмаса да, тікелей тұрғылықты емес еді. Мұнда ағам сирек келетін. Көршілердің ауласы жанып кетті, басқа айтатын ештеңе жоқ. Бәрін өзіңіз көресіз. Өрт өзеннің сол жағында жанған, ал біз жағада болған соң, іліп кетті, – деді Василий Соболев.

— Енді не істейсіз? – деп сұрадым.

— Өмір сүремін,-деп, Василий Николаевич қысқаша жауап береді.

Соболевтардың жанып кеткен үйі.
Шаруашылықтан тек үйінділер қалды.
Василий Николаевич Шолохов саяжайы жағында орман жанып жатқанын айтты.
Василий Соболевтың ағасының үйі.
Соболевтар отбасының көршілерінің де шаруашылығы өртте зардап шекті.

Жанып кеткен үйдің жанында ауылдың екі тұрғыны отырды. Олар да сол күні көргендерін айтты.

– Кеше біз мұнда бәрі басталған кезде болдық, – дейді ауыл тұрғыны Андрей Вологин. – Дәл қай сағатта басталғанын ешкі айта алмайды, өйткені ешкім сол кезде сағатқа қарамады. Бірақ түскі уақыт. Мен көрген бойда жоғары шығып сөндіре бастадым, бірақ нәтижесіз,дауыл қатты болды. Бударинодағы ең жақын өрт сөндіру машинасы-13 шақырым жерде. Онда өрт сөндіру қызметі бар. Олар бізге келді! Бірақ үлгірмеді. Жоқ, уақыт оңай. Жалғыз машина мұндай өртті сөндіре алмайды. Өрттің жылдамдығы қандай болғанын кеше көрсеңіз ғой! Бес минут ішінде ештеңе қалған жоқ.

– Иә, өрт сөндірушілерге рахмет, олар үлкен өрттен Чапаеводан осында машиналарды жіберді. Көмектесті. Сіз білесіз бе, бұл қандай да бір мистика! Мұнда қашаннан тұрамын-жазда өзеннің сол жағында орман жанады, әр түрлі жерлерде. Бірақ ауылға ешқашан от кірген жоқ. Ал бұл жолы орман өртенді, жел күрт өзгереді де— бізге жетті! Ауылдың шетіндегі үйлерге тиіп, содан кейін жел бағытын өзгертіп, от кетіп қалды.Адам сенбейтін құпия жағдай! – деді, Сағындық Ахметқалиев Андрейдің жанында отырған.

Андрей Вологин мен Сағындық Ахметқалиев.

Осы уақытта аспанда дыбыс естілді. Өрт жағына тікұшақ ұшып кетті.

— Ол біздің ауылдағы далаға қонады, оның жағар майын толтырып, ол сөндіруге тағы ұшып кетеді. Күні бойы осылай. Ол жерде қатты жанып жатырған сияқты, қолымен өрт жағын көрсетті Сағындық Ахметқалиев.

 «Қазавиақұтқару» тікұшағы Коловертное ауылының үстінде аспанда. Өткен тәулікте, ТЖД мәліметі бойынша, ол Жайылма ормандарындағы өрт орнына жалпы алғанда 85 тонна су шашқан.
Жанып кеткен үйлердің жанында өрт сөндіру машиналары кезекшілігі жалғасуда.

Көрмегенді көрсе де, ауылдағы адамдар, ең алдымен тірі қалғандарына қуанышты және қиындықтарды жеңе алатынын айтады, ең бастысы, бұл қайталанбаса екен дейді. ТЖД мәліметі бойынша, Жайық өзені маңындағы ормандарда өрт шыққан кезде желдің күшеюі мен өзгеруі салдарынан толығымен жойылмаған, өрт сөндірушілер өз жұмыстарын жалғастыруда.

Нана Иксанова

Фото автордікі.

Помогите нам рассказывать правду

Наши журналисты не боятся добывать правду, чтобы показывать ее вам.
В стране, где власти постоянно хотят что-то запретить, в том числе - запретить говорить правду, должны быть издания, которые продолжают заниматься настоящей журналистикой.

Мы хотим зависеть только от вас — тех, кто хочет знать правду, тех, кто не боится быть свободным. Помогите нам рассказать вам правду.

Пожалуйста, поддержите нас своим вкладом в независимую журналистику!

Это просто сделать – перейдите вот сюда

Можно поддержать нас и через KASPI GOLD, отправив свою сумму на номер 8 777 761 02 61

x
2021-01-12
Утром-22.33 ℃
Днем-20.04 ℃
Вечером-17.65 ℃
Ночью-17.45 ℃
Влажность87 %
ДавлениеhPa 1026
Скорость ветра1.65 м/с
2021-01-13
Утром-17.56 ℃
Днем-14.72 ℃
Вечером-14.39 ℃
Ночью-13.16 ℃
Влажность94 %
ДавлениеhPa 1031
Скорость ветра3.93 м/с