«Қарыздардан құтылсақ» — Достық кентінің тұрғындары өрттен бір күн өткен соң

30 қыркүйекке қараған түні Бәйтерек ауданының Достық кентінде шөп маялары мен сарайлар бірінен соң бірі жана бастады. Нәтижесінде кент аумағында бірден 5 өрт пайда болды, кейбір тұрғындар шаруашылық құрылыстарсыз, ал кейбіреулері мүлдем малсыз қалды. Өрттен зардап шеккендер қалай тұрып жатыр және олар бұдан әрі не істейтіні туралы — «ОА» репортажында.

Достық кентінің аумағындағы өртенген ауыл шаруашылығы учаскелерінің бірі

Достық ауылына біз 1 қазан күні кешке келдік. Ауылға дейінгі жол тегіс болды және жақында жөнделгендей көрінді. Біз ауылға ұзақ емес жүрдік-шамамен 40 минут. Ауылға кіре берісте, жергілікті дүкеннің жанында екі ер адам бірдеңе талқылап тұрған «Волга» тұрды.

– Айтыңызшы, кеше түнде өрт нақты қайда болды?

— Ана жақтарда, – деп ер адам қолымен әр түрлі бағытта көрсетті. – Периметрі бойынша 4 немесе 5 жерді айтты. Мен қалада болдым, – деді ол. Полиция біледі, солардан сұраңыз,-деді ол сол кезде дүкеннің артынан қозғалып кеткен полиция қызметкерлерін көрсетіп.

Мектепке бара жатқан жергілікті балалар, өрттердің қайда болғанын айтты

Кент бойынша тағы біраз жүріп, біз мектеп жаққа барар жолда жүрген жергілікті балаларға көмек сұрап жүгіндік. Өрт жайлы естіп, олар өрттің мектеп ғимараты артында болғанын айтты.

Алғашқы өртенген сарай жолдың жанында орналасқан. Бұл ауданда әлі де түтін иісі шығып тұр. Жер сиыр көңімен араласқан күйген қоқыстармен жабылған. Бұл өртенген учаскенің кімге тиесілі екендігі түсініксіз болды, өйткені оның жанында ешқандай үй болған жоқ — ол жер бөлек тұрды. Өртенген аумаққа кіре берісте байланған ит отырды, ол өз аумағына жақындаған сайын үре бастады. Бізге жолшыбай үріп, соңында жай ғана қарап шығарып салды, біз әрі қарай жол бойымен кеттік.

Достық кентіндегі өртенген шаруашылық құрылысы
Тізбекке байланған ит, өртенген сарайды күзететін сияқты

Осы уақытта полиция көлігі шаңды көтеріп, ауыл жолындағы үйлер арасында жүруді жалғастырды.

Полиция көлігі барлық уақытта дерлік ауыл ішін аралап жүрді

Келесі жолда тұрғын үй кездесті, оның жанында өртенген нәрселер көп болды, ал бір жерде бықсып жатқан бұзылған ғимарат тұрды, ол сарай болған сияқты.

Үйдің жанында екі адам шатырын салып жатқан ғимарат тұрды. Олар құрылыс иесінің үйі жоқ екенін айтып, бірдеңе айтудан бас тартты және олар»бәріне түсініктеме беруден шаршадық» деді.

Жолдың жанындағы тағы бір өртенген аумақ. Сарайдың шатырын жауып жатқан адамдар үй иесінің әлі жоқ екенін айтты

Сарайдың иесі пайда болғанға дейін біз аудандағы барлық басқа ғимараттардан бөлек орналасқан тағы бір өртенген құрылысты байқадық. Өртенген ғимараттың аумағы ең көп өртенген-тіпті бықсыған түтін пайда болды.

Достық кентіндегі тағы бір өртенген шаруашылық учаскесі

Сарайының төбесін ауыстырып жатқан, учаске иесі келді. Ер адам өзін Еркін Адиев деп таныстырып, ауыл бойынша өрт шыққан кезде түнде не болғанын айтты.

– Сол түні 12-ден кейін бізді көршілер оятты. Мен көршілердің үй құрылысы жанып жатқанын көрдім, – деді ол қолымен бықсып жатқан жақты көрсетіп. — Осыдан кейін мен бірден малды сарайдан шығара бастадым, шөп жоғарыдан жанып, от төмен қарай кетті. Өрт сөндірушілер келіп, өртті таңғы 5-ке дейін сөндірді. Барлық мал құтқарылды, бірақ сарай мен сабан өртеніп кетті», — деді ол.

Еркін Әдиевтің айтуынша, өрт кезінде келтірілген шығын шамамен 1,3 млн.теңгені құрайды, 15 тонна шөп өртенді. Бүгін жергілікті әкімдіктен 5 руллон сабан әкелінді, бірақ қалғанының бәрін өзімізге қалпына келтіруге тура келеді.

Жергілікті әкімдік өрттен зардап шеккендерге көмек ретінде берген сабанның 5 рулоны

– Біз аман қалған бұзауды үйде ұстаймыз, бәрін енді өз қалтамыздан қалпына келтіреміз. Әзірге ешқандай көмек уәде етілмейді. Полиция қазір ауылды аралап, тергеу жүргізуде. Әрине, бұл арнайы өрт болды, өйткені әртүрлі жерлерде жана бастады. Менің нұсқам: мұны біздің ауылда көбірек шөп сату үшін шөп сататындар жасады. Біздің [ауыл тұрғындарының] мұны кім істей алатынын білмеймін», – деп ер адам өрт туралы ойларымен

Еркін барлық жануарларды құтқарды. Оның кейбір көршілерінің малы өрт кезінде зардап шекті

Еркіннің айтуынша, бұрын ауылда Ақылбек есімді учаскелік инспектор болған, ол «түнде ұйықтамай, маскүнемдерді ұстаған» және оларды тексеру үшін көліктерді түнде тоқтатқан. Қазір кентте учаскелік инспектор жоқ-Полиция учаскесі «Новенький»кентінде орналасқан. Ер адам өрт ауылда полиция өкілінің жоқтығынан болуы мүмкін деп санайды.

Еркін Адиевтің өртеніп кеткен аумағындағы шөппен бірге өртенген вагонның қаңқасы

— Бұл әрине шығын, бірақ біз өмір бойы мал шаруашылығымен байланыстамыз. Біз балалардың таза экологиялық өнімдермен тамақтанғанын қалаймыз. Енді біз қалған сарайдың төбесін жауып жатырмыз, бәрін өзіміз жасаймыз. Қоршау салу керек. Менің көршімнің сиыры жанып кетті. Шаруашылық учаскелері үйлердің жанында емес,өйткені бұл жерлер тек шаруашылыққа бөлінген. Маған жақын жерде үй салуға рұқсат етілді, ал көршілеріме жоқ, олардың жанында жоғары вольтты желі салынды. Көршілердің бірі Витька, торайлары өртеніп кеткен, «көпқабаттыда» тұрады, — деді ол екі қабатты көп пәтерлі үйге қарай бұрылып, өз аумағында қоршау орнатуға кетті.

Еркін Адиев өз ауласының өртеніп кеткен аумағында

Виктор үйде болмады, бірақ әйелі Зинаида Перевозчикова өртеніп кеткен аумақты көрсетті. Әйел қынжыла жақында тауықтар (25 бас), күркетауықтар мен торайлар болған сарай туралы айтты. Өрттің нәтижесінде барлық құстар мен 12 торайдың 7-і өртенді. Біз келген учаске ең көп жанған жер болды.

– Басында өрт аз болды. Біз өзіміз сөндіре бастадық, өрт сөндірушілер бізге сусыз келді. Сонымен қатар, көршілерімізбен бір мезетте сарайлар мен шөптер өртенді. Біз суды шелектермен тасыдық, содан кейін жарық сөніп қалды, өйткені жоғары вольтты баған өртенді, ал су генераторға байланысты болғандықтан, ол жеткіліксіз болды. Біз қолымыздан ештеңе келмей жай ғана қарап тұрдық. Олар малды қуып шығаруға тырысты, бірақ торайлар, тауықтар, күркетауықтар жанып кетті. Шошқалардың жартысын көршіге апардық», – деді әйел өртеніп кеткен сарайды көрсетіп. Ғимараттың алдында және ішінде өлі жануарлардың денелері — күйген тауықтар, шошқалар, күркетауықтар жатты.

Зинаида Перевозчикова иті Гердамен. Сол түні, ит тізбектен шыққаннан кейін, ол иесінің тізесіне жабысып, қорқыныштан дірілдей бастады

Сол түні көршісі Зинаидаға күйеуімен бірге жүгіріп келіп, олардың жанып жатқанын хабарлады. Олар бірден өртті сөндіруге тырысты, бірақ ол айтқандай, су жеткіліксіз болды.

— Мен тіпті жергілікті кәрізге қоңырау шалдым, олар кем дегенде ағынды сулармен отқа су құйсын деп, бірақ оларда ештеңе болмады. Бізге көмектесетін жер қалмады. Өрт сөндірушілер келді, біз «Сөндіріңіз!»деп айқайласақ, ал олар «Бізде су жоқ» дейді. Олар жүгіріп, суды қайдан алуға болатынын іздеді. Олар барлық күштерін тұрғын үйлер жанындағы аулаларға салды. Идея дұрыс, бірақ егер олар бізді сөндірсе, онда ештеңе болмас еді. Шатырына суланған көрпешелер лақтырып, сосын жоғарыдан су шашса, мүмкін сөнер ме еді, дейді қинала әйел.

Осындай «көпқабаттың» бірінде Зинаида күйеуі Виктормен бірге тұрады. Олардың ауласы үйлердің артында болды

Ол сондай-ақ өрттің себебі мақсатты өртеу болды деп санайды. Жақында ғана отбасы учаскеге 8 арба шөп әкелді, бір аптадан кейін өрт болды. Әйел бірнеше рет полиция қызметкерлерімен кездескенін, оларға өрт кезінде бір топ адам жұмыс істегенін айтты, деді

— Мен 400 мың несие алдым. Біз Бекежаннан шөпті қарызға алдық, жыл сайын ер адам шөп береді, біз барлық қыс бойы төлейміз. Малды енді сойып сатамыз, ұстайтын жеріміз жоқ. Тек итті байлаудан шешіп алуға үргердік, – Зинаида итіне еңкейіп, сыйлап қояды. — Бүгін бізге 5 орама сабан әкелінді, бірақ бұл әрине жеткіліксіз. Менде 6 сиыр, 5 бұзау бар, бірақ олар Құдайға шүкір, құтқарылды.

Ол сондай-ақ, 2 айда олар күйеуімен бірге бүкіл сарайды көтеруге уақыт жоқ екенін, сондықтан қалған жануарларды сатуға немесе союға тура келетінін айтты. Ең бастысы, Зинаиданың айтуынша, қазір несиені жауып, қарыздардан құтылу керек.

– Келесі жылы көреміз. Қанша еңбек кетті», – деді әйел жақында ғана бүтін шарушылығының қалдықтарына қарап.

Зинаида отбасының өртенген аумағы аясында

Соңғы болып Достық ауылдық округінің әкімі Әубәкір Төлеуовпен кездестік. Әкімдік ғимаратында ол болған жоқ-анықталғандай, ол кентке кеткен. Бірнеше минуттан кейін ол әкімдікке келді.

– 30- күні түнде өрт болды. Адамдар қысқа дайындаған шөп өртенді. Алдымен бір адам қоңырау шалып, өрт туралы хабарлады, 20 минуттан кейін екінші, өрт бірден үш жерде басталды, қосымша көмек сұрадық. Қазір полиция тергеу шараларын жүргізіп жатыр, бірақ өртеу болуы мүмкін, — деді әкім қайғылы түн туралы айтып.

Зардап шеккендерге өтемақы туралы Әубәкір Төлеуов оларға тек демеушілік көмек бөлінетінін — әкімдіктен тікелей ақша бөлінбегенін хабарлады.

Әубәкір Төлеуов жергілікті әкімдік қасында

– Шаруа қожалықтары мен тұрғындардың өздері көмек көрсете бастады. Әкімдік тарапынан біз тек демеушілік көмекпен ғана көмектесетін боламыз. Бүгін таңертең жеке кәсіпкер зардап шеккендерге 2 шөп тіркемесін берді. Мен оларды жинап, тең бөлдім, – деді әкім.

Кенттен кетер алдында біз кездейсоқ әкімдік ғимаратын аралап шықтық, онда 2 тұрақталған полиция көлігі тұрды. Олардың жанында полиция қызметкері болды.

– Сіз де өрттерге келдіңіз бе? Бір нәрсе таптыңыз ба? – деп, біз қызметкерден сұрадық.

«Жоқ, әзірге ештеңе таппадық, біз ауылды аралап, зерттеп, іздеумен жүрміз», – деп жауап берді ол.

Алексей Воробьев, Серік Есенов

Помогите нам рассказывать правду

Наши журналисты не боятся добывать правду, чтобы показывать ее вам.
В стране, где власти постоянно хотят что-то запретить, в том числе - запретить говорить правду, должны быть издания, которые продолжают заниматься настоящей журналистикой.

Мы хотим зависеть только от вас — тех, кто хочет знать правду, тех, кто не боится быть свободным. Помогите нам рассказать вам правду.

Пожалуйста, поддержите нас своим вкладом в независимую журналистику!

Это просто сделать – перейдите вот сюда

Можно поддержать нас и через KASPI GOLD, отправив свою сумму на номер 8 777 761 02 61

x
2021-01-12
Утром-22.33 ℃
Днем-20.04 ℃
Вечером-17.65 ℃
Ночью-17.45 ℃
Влажность87 %
ДавлениеhPa 1026
Скорость ветра1.65 м/с
2021-01-13
Утром-17.56 ℃
Днем-14.72 ℃
Вечером-14.39 ℃
Ночью-13.16 ℃
Влажность94 %
ДавлениеhPa 1031
Скорость ветра3.93 м/с