Полиция Оралда 9 белсендіні бұрын наразылық акцияларына қатысқандары үшін ұстаған

Өткен демалыс күндері, 27 наурызда Оралда полиция 10-ға жуық адамды ұстады және үйден күштеп алып кетті. Полиция алып кеткен ең қарт адам сол күні бес күнге қамауға алынып, аштық жариялады.

Өткен жексенбі Оралда өте шуақты болды. Дәл осы күні таңертең бірнеше полиция топтары бұрын наразылық акцияларына қатысқан Орал белсенділеріне шабуылдарын бастады.

Бауыржан Әліпқалиев

Бұл туралы Facebook әлеуметтік желісінде бірінші болып Бауыржан Әліпқалиев хабарлады. Ол үйінің қақпасының жанында полиция көлігін суретке түсірді. Бауыржан Әліпқалиевтің айтуынша, 27 наурызда ол басқа белсенділермен бірге қала әкімдігіне бейбіт митинг өткізу туралы хабарлама жіберген. 25 наурызда ол әкімдіктен жазбаша түрде бас тарту туралы қағаз алды.

«Біз, Орал қаласының белсенділері, бірнеше адам бір-біріне тәуелсіз, әр түрлі күндерде митинг өткізуге хабарлама бердік, бірақ біздің әкімдік олардың ешқайсысын келіскен жоқ. Бүгін біз шай іше отырып кездесіп, сөйлескіміз келді. Бірақ бүгін таңертең үйдің жанында полиция көлігі тұр, олардың міндеті мені үйден шығармау. Егер мен қазір үйден тіпті жұмысқа шығуға тырыссам, олар маған шығуға мүмкіндік бермейді және полиция учаскесіне апарады», — деп жазды Бауыржан Әліпқалиев өзінің Facebook-тегі парақшасында полиция көлігінің қақпасының алдындағы фотосуретінің астында.

Бакиза Халилова 2018 жылдың мамыр айында полиция тұтқындаған кезде . фото Санат Урналиев

Түстен кейін Facebook-те Абай алаңына келуді шешкен басқа Орал белсенділерінің хабарламалары пайда бола бастады. Оралдағы наразылық қозғалысының ең белсенді қатысушыларының бірі 60 жастағы Бакиза ХАЛЕЛОВА Абай алаңында полиция оны ұстаған сәтте Facebook-те тікелей эфирге шығып үлгерді.

Видеода төрт полиция қызметкерінің оған қалай жақындағаны және оны полицияға жеткізіп, шақыру қағазын бірден тапсыруға тырысқаны көрінеді. Ұстауды Дамир КИДРАШЕВ есімді полиция қызметкері басқарды. Қалған полиция қызметкерлері өз есімдерін атаудан бас тартты, ал тағы біреуі бетін мұқият жасырып, камера объективіне түспеуге тырысты.

Осы уақытта алаңның екінші жағында полиция белсенділер тобына шабуыл жасады, олар да алаңға қарай бет алды. Полицейлер Мақсат АЙСАУТОВТЫ, Альбек ЕРҒАЗИЕВТІ, Ысқақ АЗБЕРГЕНОВТЫ, Маруа ЕСКЕНДІРОВАНЫ ұстады. Олардың барлығы Абай полиция бөліміне жеткізілді.

Мәншүк Мәметова алаңында осы уақытта полиция үш белсенді Орынбай Охасов, Нұр ДОСҚАЛИЕВ және Демалыс БИСЕКЕШЕВТІ ұстады. Үшеуі де бөлек ұсталып, қалалық полиция бөліміне жеткізілді.

– Мені Юбилейная автобус аялдамасы маңында ұстады», – дейді Демалыс Бисекешев. – Менің артымнан үш полицей келе жатқанын көрдім. Бір сәтте мен бұрылып, олармен кездесуге бардым. Олар менімен тең болған кезде, олар маған қарай жүгірді, қолымды бұрап, күштеп машинаға кіргізді. Бұл шамамен сағат 12 – де болды. Мені қалалық бөлімге алып келіп, дәлізбен алып келе жатқанда Бекболат Өтебаевты көрдім. Мені көрген Бекболат аға оны үйден алып кеткенін, сот оны 5 тәулікке қамауға алғанын және аштық жариялайтынын айтты. Осы кезде полиция қызметкерлері бізді қолтықтап алып, сөйлестірмес үшін әртүрлі қабатқа алып кетті.

Тыйым салынған қозғалыстар

Екінші күні Орал апталығының журналисі 27 наурызда ұсталғандардың барлығымен сөйлесті. Олардың барлығы полиция бекеттеріне жеткізіліп, ҚР ҚК 405-бабы «Тыйым салынған ұйымға қатысу» бойынша қорғалу құқығымен куәгер ретінде жауап алынды.

– Тергеуші маған үйреншікті болып қалған сұрақтарды қойды: «Мен Мұхтар Әблязовты білемін бе?», «Мен ҚДТ партиясының мүшесімін бе?», «Менің әлеуметтік желілерде аккаунттарым бар ма?», «Мұхтар Әбілязовтың тікелей эфирлерін қаншалықты жиі көремін?» және тағы басқа. Бұл жолғы жаңалық мен Барлык Меңдіғазиевпен жеке таныспын ба, деген сұрақ қойылды және мен одан ақша алдым ба? – деді Демалыс Бесекешев.

Ұсталған басқа белсенділердің айтуынша, олар полицияда шамамен бірдей сұрақтар қойды.

Ұсталғандардың ішінде тек Орынбай ОХАСОВТЫҢ ғана күдікті мәртебесі бар. Бірнеше айдан бері оған қатысты сол 405 бап бойынша тергеу жүріп жатыр. Қазіргі ұстау қарсаңында, 26 наурызда Орынбай полицияға қоңырау шалып, ол туралы Facebook-те жазды:

«Шақыру қағазы бойынша ІІД-де «Аса маңызды істер жөніндегі» аға тергеуші подполковник Николай Валерьевич Вязников болды. Вязниковтың 11.03.2021 ж. баянаты бойынша 405-бап 2-бөлім бойынша қылмыстық іс тіркелді. Іспен танысқаннан кейін мен «28.02.2021 ж.санкцияланған митинг жазбасының мониторингі барысында О. О. Охасов Қазақстан Республикасының аумағында тыйым салынған «ДВК»қозғалысын қолдағаны анықталды» деп оқыдым.

Бұл маған қатысты 405-баптың 2-бөлігі бойынша екінші рет жүргізілген іс. Бірінші іс өткен жылдың тамыз айында қозғалды. Бірінші істі тергеуші Масалимов Амантай жүргізеді, ал жаңа істі Вязников жүргізеді, бірақ Масалимов жауап алады. Менің: «Неге Вязников өзі жауап алмайды?»,- деген сұрағыма, Масалимов:»Бұл өте күрделі мәселе, тергеушілер тобы бұл іспен айналысады, сондықтан топтың кез-келген тергеушісі жауап алуға құқылы» деп жауап берді. Жауап алу кезінде мен тергеушінің сұрақтарына жауап беруден бас тарттым және хаттамаға қол қоймадым. Олар мені 3 сағаттан артық ұстады».

«Әлемдегі ең гуманистік сот»

Полицейлердің ең абсурдтық әрекеті сол күні үйде болған 58 жастағы Бекболат Өтебаевтың ұсталуы болды. Таңертеңгі сағат 9-да полиция қызметкерлері белсендінің үйін қаға бастады. Жабық қақпа арқылы Бекболат Өтебаев полицейлерден не қажет екенін сұрады. Олардың бірі оған тек полицияға шақыру қағазын беру керек деді. Бекболат Өтебаев қақпаны ашқанда, оның артында учаскелік аға инспектор Марат БАЙРАСТАНОВТЫҢ басшылығымен бірнеше полиция қызметкері тұрды. Полицей Бекболат Өтебаевқа түсініктеме беру үшін полицияға бару керек екенін айтты. Атап айтқанда, Марат Байрастановтың айтуынша, бұған 25 ақпанда Бекболат Өтебаев өткізген жалғыз пикет себеп болған (!) қала әкімдігі ғимаратының алдында. Бекболат Өтебаев полицейлердің назарын өзіне үй киімімен, калошпен шыққанын, оларға киіну мүмкіндігін сұраған кезде, полицейлер оны күшпен көлікке отырғызып, полиция учаскесіне алып кеткен.

Онда оны дайын әкімшілік іспен таныстырып, әкімшілік сотқа жеткізді. Судья Ернар Халықов бұл істі қарау кезінде прокурор Асан Нұрмановтың дәлелдерін ғана тыңдады, ол соттан Бекболат Өтебаевқа 15 тәулікке қамау түріндегі жаза тағайындауды сұрады. Судья Бекболат Өтебаевтың (ол 2 топтағы мүгедек) жасы мен денсаулық жағдайына сілтеме жасап, 5 тәулікке қамауға алу туралы қаулы шығарды.

Бекболат Өтебаев қамауға алынғаннан кейін бірден арнайы қабылдау камерасында аштық жариялады. Қамауға алынғаннан кейінгі күні қалалық полиция басқармасы ғимаратының алдына бір күн бұрын ұсталған барлық белсенділер жиналды. Кейін полиция ғимаратына Бекболат Өтебаевтың туған – туысқандары Нұрлан мен Темірболат келді. Темірболаттың айтуынша, оны 27 наурызда ұстап алып, полицияға жеткізген, онда себебін түсіндірмей үш сағат ұстап, босатты.

Жиналғандарға қалалық полиция басқармасы бастығының міндетін атқарушы Жантемір ИМАНАЛИЕВ шықты. Ол Бекболат Өтебаевтың тамақ ішуден бас тартатынын растады, бірақ неге полиция оны бір ай бұрынғы пикеттің кесірінен ұстауға шешім қабылдағанын нақты түсіндіре алмады.

Лукпан Ахмедьяров

Помогите нам рассказывать правду

Наши журналисты не боятся добывать правду, чтобы показывать ее вам. В стране, где власти постоянно хотят что-то запретить, в том числе - запретить говорить правду, должны быть издания, которые продолжают заниматься настоящей журналистикой.

Мы хотим зависеть только от вас — тех, кто хочет знать правду, тех, кто не боится быть свободным. Помогите нам рассказать вам правду.

Пожалуйста, поддержите нас своим вкладом в независимую журналистику!

Это просто сделать – перейдите вот сюда

Можно поддержать нас и через KASPI GOLD, отправив свою сумму на номер 8 777 761 02 61

x
2022-01-18
Утром-6.97 ℃
Днем-5.01 ℃
Вечером-2.74 ℃
Ночью-4.51 ℃
Влажность93 %
ДавлениеhPa 1015
Скорость ветра8.31 м/с
2022-01-19
Утром-4.65 ℃
Днем-3.42 ℃
Вечером-5.5 ℃
Ночью-4.03 ℃
Влажность94 %
ДавлениеhPa 1021
Скорость ветра6.15 м/с