БҚО тұрғыны анасының атына жалған несие рәсімдеген
Ол анасының құжаттарының көшірмелерін пайдаланып, «жылдам қарыздан» онлайн кредит алған.
БҚО ПД криминалдық полиция басқармасының аға жедел уәкілі Олжас Шуйіншалиев биыл 510 алаяқтық фактісі тіркелгенін, оның ішінде 299 интернет-алаяқтық тіркелгенін айтты.
— Тәжірибеде кредитті өз жақындарына рәсімдеген жағдайлар болды. Мысалы, олардың бірі — ұлы анасының атына несие алған. Бұл сома үлкен емес-15 мың теңге. Ол барлық сауалнамалық деректерді онлайн форматта толтырған, қолында анасының құжаттарының көшірмелері болған екен, «жылдам қарыз» қызметкерлері ақшаны мақұлдағанда, ақшаны досының шотына аударған, — деді Олжас Шуйіншалиев.
Ол интернет-алаяқтықтың айрықша ерекшеліктерінің бірі қылмыскерлер тек Қазақстанда ғана емес, одан тыс жерлерде де болуы мүмкін, яғни қылмыстың бұл түрі халықаралық сипатқа ие екенін атап өтті.
— Аталған қылмыстарды ашу тіркеу кезінде де, ақша алу кезінде де өз деректерін жасыратын адамдардың ақпараттық технологияларды пайдалана отырып жасауына байланысты ерекше қиындық туғызады. Көптеген операциялар мұқият болуды, көптеген карточкалық аудармаларға, ақыл-ойдың өткірлігіне және көп уақытты қажет ететін аналитикалық жұмысты қажет етеді. Мұндай қол сұғушылықтың құрбандары жасына, жағдайына, ұлтына қарамастан кез келген азамат бола алады, — деді Олжас Шуйіншалиев.
Интернет-қылмыскерлердің құрбаны болмау үшін келесі қауіпсіздік шараларын сақтау керек:
-өзіңіздің төлқұжат және өзге де дербес деректеріңізбен бөліспеңіз, банк карталарының нөмірлерін, пин-кодты, сондай-ақ ұялы телефоныңызға келіп түскен SMS құпиясөздерді, тіпті егер сіз өзіңізді банк қызметкерлері ретінде таныстырса да, ешкімге хабарламаңыз.
— жарнамадағы ақпаратты мұқият және толық оқып шығыңыз, әсіресе кішігірім баспа түрінде жазылған.
— артық тиімді ұсыныстарға мұқият болыңыз немесе жай ғана елемеңіз ,осылайша сіздің ақшаңыз бүтін болады.
— тауарды сатып алу (сату) кезінде алдын ала төлем жасауға келіспеңіз;
— белгісіз тұлғаларға ақша аудармаңыз;
— тартымды немесе күмәнді шарттармен мәміле жасауға асықпаңыз.
— байланыссыз төлемдер кезінде карта бойынша шығыс лимитін орнатыңыз және мүмкін транзакциялардың мөлшерін шектеңіз;
— өз құжаттарыңызға (жеке куәлік, банк картасы) қолжетімділікті шектеңіз, құжаттардың фотосуреттерін ешкімге жібермеуіңіз керек, келешекте алаяқтар микрокредиттік қаржы ұйымдарында микро қарызды ресімдеу мүмкіндігін пайдалана алады;
