Уральск емес, Орал: Сенат мәжіліске көрнекі ақпарат туралы заң жобасын қайтарды

Білім және ғылым министрі Асхат Аймағамбетовтың айтуынша, көрнекі ақпарат және діни қызмет туралы заң жобасы аясында бірқатар жаңалықтар қарастырылған, деп хабарлайды inbusiness.kz.

«Біріншіден, әкімшілік атауларды, бірліктерді, географиялық және физикалық объектілерді жазу нормалары көзделген . Елді мекендердің орыс немесе басқа тілдерде жазылуы өзгеріссіз қалады. Мысалы, «Мичурино ауылы» қазіргі «Мичурин ауылы» емес, бастапқы нұсқада жазылады. «Андреев» емес, «Андреевка» ауылының принципі де қалады, ал «Монастырская» көшесі қазіргі «Монастырь» деп жазылуы бойынша, бірақ егер бұл заң жобасы қабылданса, ол бастапқы нұсқада қалады», – деді ол.

Сондай-ақ ауылдардың қазақ атаулары бойынша. Мысалы, «Аққулы» ауылы бар, оны «Лебяжье» деп аудармаймыз, сол нұсқада қалдырамыз, Орал қаласы Уральск қаласы ретінде емес, Орал ретінде қалады, деп жалғастырды ведомство басшысы.

Екіншіден, оның айтуынша, Қазақстан ратификациялаған келісімдерге сәйкес жол белгілері тек қазақ тілінде толтырылады, егер басқаша көзделмесе.

«Мәселен, Қызылорда облысының шағын ауылында айналма жол болса, қазір міндетті түрде бұл туралы үш тілде жазады. Сондықтан, заң жобасына сәйкес, егер бұл халықаралық жол болмаса, онда туристік маршруттар болмаса, онда тек қазақ тілінде жазуға рұқсат етіледі. Бірақ егер бұл халықаралық тас жол немесе маңызды елді мекен болса, онда басқа тілдерде де жазу мүмкіндігі сақталады», – деп жалғастырды Аймағамбетов.

Үшіншіден, қолданыстағы заңға сәйкес маңдайшалардың атаулары мынадай үлгіде ресімделуі тиіс – жоғарыдан сол жаққа қазақ тілінде, оң жақтан төменге орыс тілінде.Мысалы, «дүкен – магазин». Қолданыстағы заңға сәйкес қазақ тілді халық тұратын елді мекендерде де осы талаптарды ұстану қажет болды.

«Енді мемлекеттік емес мекемелердің атаулары, мысалы «Әйгерім» шаштаразы, «Керуен дүкені» міндетті түрде қазақ тілінде, қажет болған жағдайда орыс, ағылшын және басқа да тілдерде жазылуы тиіс. Бұл норма жарнамаларға, прейскуранттарға, жарнамаларға, баға белгілеріне, мәзірге және басқа да көрнекі ақпаратқа қатысты. Қазір тек қазақ тілді халық тұратын елді мекендерде біз, мысалы, мәзірді екі тілде ресімдеуді талап еттік және егер кәсіпкер мұны жасамаса, тіпті айыппұл салдық. Бұл талап кәсіпкерлердің, тіпті мұндай қажеттілік болмаса да, мәзірді екі тілде рәсімдеуіне алып келді», – деп түсіндірді министр.

Енді егер бұл елді мекенде тек қазақ тілді халық тұратындықтан мұндай қажеттілік болмаса, онда оны тек бір тілде рәсімдеуге болады, деп нақтылады ол. Заң жобасының нормалары мемлекеттік тілді қолдануды кеңейтуге және көрнекі ақпарат кезінде қателіктер жіберу ықтималдығын азайтуға мүмкіндік береді, деп санайды ведомство басшысы.

Сенаторлар аталған заң жобасына бірқатар түзетулер енгізді. Осылайша, салалық комитеттің қорытындысында заң жобасын талқылау барысында діни қызмет бағыты бойынша мынадай өзгерістер енгізу қажеттігі туындағаны көрсетілген.

«Мағыналық және құқықтық жүктеменің болмауына байланысты» діни мазмұндағы ақпараттық материал «ұғымынан» мәтіндік сілтемелерді қоса алғанда» сөзін алып тастау. Азаматтық құқықтар тек жеке тұлғаларға қатысты қолданылатындықтан, дінге деген көзқарасқа байланысты заңды тұлғалардың азаматтық құқықтарын қорғауға қатысты норма алынып тасталады. Ғибадат үйлерінен (ғимараттарынан) тыс жерлерде діни іс – шаралар өткізу туралы хабардар ету тәртібін айқындайтын заң жобасының 7-1-бабына нақтылау сипатындағы өзгерістер енгізу», – делінген мәтінде.

Осы өзгерістерді ескере отырып, сенат Мәжіліске «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне көрнекі ақпарат және діни қызмет мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасын қайтарды.

Помогите нам рассказывать правду

Наши журналисты не боятся добывать правду, чтобы показывать ее вам. В стране, где власти постоянно хотят что-то запретить, в том числе - запретить говорить правду, должны быть издания, которые продолжают заниматься настоящей журналистикой.

Мы хотим зависеть только от вас — тех, кто хочет знать правду, тех, кто не боится быть свободным. Помогите нам рассказать вам правду.

Пожалуйста, поддержите нас своим вкладом в независимую журналистику!

Это просто сделать – перейдите вот сюда

Можно поддержать нас и через KASPI GOLD, отправив свою сумму на номер 8 777 761 02 61

x
2022-01-20
Утром-11.48 ℃
Днем-8.97 ℃
Вечером-9.85 ℃
Ночью-11.94 ℃
Влажность91 %
ДавлениеhPa 1022
Скорость ветра4.97 м/с
2022-01-21
Утром-13.87 ℃
Днем-7.62 ℃
Вечером-10.61 ℃
Ночью-9.4 ℃
Влажность94 %
ДавлениеhPa 1022
Скорость ветра3.57 м/с