БҚО-да жер ресурстарын басқару департаменті ашылады
Барлық деңгейдегі әкімдіктер жерді қорғау және пайдалану саласындағы мемлекеттік бақылау функциясынан айырылды.
19 қаңтарда Премьер-министр Әлихан Смайылов ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігі Жер ресурстарын басқару комитетінің аумақтық департаменттерін құру туралы қаулыға қол қойды.
«Бұған дейін жер қатынастары және мемлекеттік бақылау басқармалары облыстық, қалалық және аудандық әкімдіктердің құрамына кірген, онд «мүдделер қақтығысы» орын алған және жер қатынастары және жердің пайдаланылуы мен қорғалуын бақылау жөніндегі уәкілетті органдардың бір мемлекеттік органда болуына байланысты сыбайлас жемқорлық шешімдерін қабылдау тәуекелі болған. 2021 жылғы 30 маусымда «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне жер қатынастарын дамыту мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң қабылданды, ол жердің пайдаланылуы мен қорғалуын мемлекеттік бақылау функцияларын 2022 жылғы 1 қаңтардан бастап аумақтық бөлімшелерін құра отырып, орталық уәкілетті органның ведомствосына беруді көздейді. Осылайша, жер беру жөніндегі функциялар әкімдіктерде қалды, ал әкімдіктердің жер беруін және меншік иелерінің/жер пайдаланушылардың жерді пайдалануын бақылау жөніндегі функциялар аумақтық департаменттерді құру арқылы ҚР АШМ Жер ресурстарын басқару комитетіне берілді.
Осылайша, «орталық-өңір» қағидаты бойынша ҚР — да жерді пайдалану мен қорғауды мемлекеттік бақылаудың бірыңғай вертикалі құрылды және жер қатынастары саласында жинақталған проблемаларды шешу және тәртіпке келтіру үшін аса маңызды қадам жасалды»-мұндай түсініктеме ҚР АШМ сайтында баспасөз хабарламасында қамтылған.
Жерді пайдалану мен қорғауға мемлекеттік бақылаудың вертикалін қалпына келтіру және АШМ ЖҚАЖ земинспекциясының барлық бөлімшелеріне бағыну — бұл әкімдіктердегі сыбайлас жемқорлыққа елеулі соққы, — дейді жер заңнамасы жөніндегі сарапшы Бақытжан Базарбек.
«Біріншіден, 2014 жылдан бастап зжеринспекция бөлімшелері әкімдерге бағынады және оларға жер заңнамасының бұзылуын анықтау тиімсіз болды. Оларға пара алу, патронаж жүргізу, былайша айтқанда, жер учаскелерін алған және оларды игермеген барлық адамдарды «қорғаштау» тиімді болды.
Екіншіден, бақылау бөлімшелерін тікелей Комитетке қайта тапсыру-бұл латифундистерге, монополистерге және олигархтарға соққы, олар жергілікті билікке «жабысып», жыл сайын, ай сайын, «ағынмен» Жер кодексінің 43,43 — 1,44, 44-1-баптарына сәйкес жаңа жер учаскелерін алады», — деп жазды Базарбек Facebook парақшасында.
