«Үкімет теңгенің құнсыздануына бармайды, бірақ бұл ол үшін, оның ішінде Ресейдің жағдайының нашарлауына байланысты дағдарыс туғызады» — сарапшы

Үкімет президенттік сайлаудан кейін теңгені құнсыздандырмайды, бірақ бұл ұлттық валютаның негізсіз нығаюына және Ресей рублінің жақын арада құлдырауына байланысты Қазақстан экономикасына жақындап келе жатқан «дауылды» жасайды. Бұл туралы elmedia-ға берген сұхбатында сарапшы, ҚР Ұлттық Банкі төрағасының бұрынғы орынбасары (1999-2000) Ескендір Бейсембетов ескертті.

Бейсембетовтың пікірінше, қазір Қазақстанда экономикалық дағдарыс басталып жатыр және ол ресейлік факторға-Ресейдің Украинамен соғыстағы жағдайының нашарлауына байланысты басқа сипатқа ие.

Сарапшы президенттік сайлаудан кейін теңгенің құнсыздануын бірден күтуге болмайды деп санайды.

— Желтоқсанда-Тәуелсіздік күні, сондай-ақ аласапыран уақыт, сосын Қаңтарға бір жыл, одан кейін парламенттік сайлау да алыс емес. Сондықтан президенттік сайлаудан кейін ешкім жағдайды  ушықтырғысы келмейді деп ойлаймын. Теңгеге қатысты доллар бағамының байқалған төмендеуі туралы Бейсембетов ұлттық валюта бағамының мұндай қысқа мерзімді нығаюы экономиканы және тұтастай алғанда үкіметтің ақша-кредит саясатын жақсы сипаттамайтынын айтты.

— Жалпы экономикадағы жағдай ұлттық валютаның нығаюы сияқты емес. Бюджет тапшылығы өсуде, инфляция 20% — ға жетті.

Ұлттық валюта долларға қатысты нығайып, инфляция өскен кезде оны тұтыну нарығында әлсірету мен басқа валюталарға қатысты ғана күшейту арасындағы «текетірес» пайда болады. Әр теңгеге тауарлар мен қызметтердің азын ғана сатып алуға болады. Тұтастай алғанда, бұл теңгенің девальвациясының жылдам қарқынының болашағы үшін алғышарттар жасайды.

Бейсембетов ұлттық валютаның біздің тарихымызда болып жатқан жағдайдан гөрі жоспарлы және біркелкі құнсыздануын жақтайтынын айтты. «Біздің монетарлық билік оған қауіп төндірмейтінін көрсету үшін ұлттық валютаны нығайтқан кезде болды. Сайып келгенде, бұл ұлттық валютаның күрт құлдырауымен аяқталды және оған деген барлық сенім жоғалды».

— Саяси факторлар — сайлау, менің айтайын дегенім, бұл үлкен нәрселермен салыстырғанда ұсақ — түйек нәрселер, және олар ашылған кезде оларды ешқандай саяси факторлар ұстай алмайды, — деп ескертеді сарапшы.

— Осы факторлардың барлығы — теңгені қайта нығайту, инфляцияның үздіксіз өсуі, мемлекеттік бюджет тапшылығының күшеюі, бір сәтте бір нәрсеге айналуы мүмкін және Ресейдің соғыстағы жағдайының нашарлауына байланысты Ресей рублі құнының төмендеуіне әкелетін дауылға әкелуі мүмкін. Бірінші қаңтардан кейін барлық елдер Ресейден мұнай сатып алудан бас тартады, рубльді түзету өте ықтимал. Рубль бағамының өзгеруі бұл тамаша дауылды күшейтуі мүмкін және сайып келгенде, ұлттық валютаны түзетуге, яғни оның құлдырауына әкеледі.

«Болашағы өте нашар … Батып бара жатқан Ресей экономикасы, орасан зор, біздің Қазақстанға құтқару шеңбері ретінде жабысып, бізді суға батырғанын қаламаймын. Сондықтан біз ЕАЭО — дан шығып, Ресеймен екіжақты қарым — қатынасқа көшуіміз керек-бұл біз үшін жақсы», — деп қорытындылады Бейсембетов.