БҚО барлық ауылдары 2027 жылға қарай сапалы интернетпен қамтамасыз етіледі — Цифрландыру министрі
Қазіргі уақытта облыс бойынша 127 елді мекен Интернетке қол жеткізе алмай отыр. Сонымен қатар, Цифрмині Бағдат Мусиннің өзі мойындағандай, өңірде трассаларда байланыспен проблемалар бар-билік бұл мәселені жергілікті әкімдіктерге ұялы байланыс операторларының базалық станцияларын орналастыру үшін діңгектер орнатуға трансферттер бөлу арқылы шешуге ниетті.
ҚР цифрландыру министрі Бағдат Мусин БҚО – ға сапары барысында БҚО бойынша 413 елді мекеннің 290-3 3G, 200-де 4G жылдамдығымен интернет бар екенін тіркеді. бұл ретте интернет мүлдем жоқ 127 елді мекен бар.
– Біз 2023-2027 жылдар аралығында осы 127 елді мекенде интернет өткізуді жоспарладық. Олардың ішінде 30 ауыл бар, онда біз интернетті оптикалық талшық арқылы емес, спутниктік технологиялар арқылы береміз. Шешімдер бар, «Қолжетімді интернет» ұлттық жобасы аясында тиісті бюджет қаражатын қарастыратын боламыз, – деді Мусин батысқазақстандықтармен кездесуде.
Ол ұлттық жоба шеңберінде елді мекендерді тұрақты ұялы байланыспен және интернетпен қамтамасыз ету ғана емес, сонымен қатар Республикалық маңызы бар трассаларды сапалы байланыспен қамту мәселесі шешілетінін түсіндірді. Министр қазір, мысалы, ұялы байланыс мүлдем жоғалып кететін Орал-Атырау тас жолында «желі ұстамайтын жерлер» бар екенін атап өтті.
Облыстық және Республикалық маңызы бар трассаларда ұялы байланыстың болмауы мәселесін шешу үшін Қаржы министрлігі республикалық бюджеттен 60 млрд теңге трансферттер бөлуге ниетті, олар әкімдіктер арасында бөлінетін болады, олар қажет болған жерлерде антенна – діңгек құрылыстарын салу үшін байланыс операторлары өз кезегінде базалық станцияларды қоюға міндетті. Сонда да ұялы байланыс және интернет автокөлік жүргізушілеріне қол жетімді болады.
-Белгілі бір жерге байланыс орнату үшін электр қуатын салу керек, іргетасы немесе 50 метрлік мұнарасы бар антенна-діңгек құрылыстарын салу керек, содан кейін оған қымбат жабдықтар орнату керек. Сонымен қатар, жабдықтың ашылмауы үшін мұның бәрін қорғау керек. Ұлттық жоба осыны көздейді әкімдік діңгектерді орнатады, объектілерге электр қуатын жеткізеді, ал байланыс операторлары жабдықты орнатуға жауапты болады, – деді Бағдат Мусин.
Министр «Қолжетімді интернет» — бұл әрбір қазақстандықты 100 мбит/сек байланыс сапасымен қамтамасыз етуге бағытталған ұлттық жоба екенін айтты.
Әр ауылға базалық станцияларды орнату-бұл үлкен шығын. Жобаны іске асыру үшін республикалық және жергілікті бюджеттерден қаражат бөлінетін болады, бірақ оның үлкен үлесі республикалық бюджетке тиесілі болады, бұл шамамен 400 млрд теңге, ал жобаға ұялы және тіркелген байланыс операторларының өздері 600 млрд теңгеден астам қаражат салатын болады. Жобада оптикамен қамту және оптикалық байланыс арналарын ауылдық округтерге жеткізу жоспарланған, бұл бүкіл ел бойынша 3183 ауыл.
— Ауылдарды цифрландыру аясында елді мекендердің жеке секторындағы барлық үйлер интернетпен толық жарақтандырылмағандығы проблемалы. Көптеген округтерде ауылдардың ішінде талшықты-оптикалық желілер жоқ. Талшықты-оптикалық мектептерге, ауруханаларға баратын ауылдар бар, бірақ ол азаматтарға жеткізілмеген. Бұл мәселені шешу үшін – әрбір ауылдық үйге интернет жүргізу-және субсидиялау ұсынылады. Негізінен өңірде жұмыс істегісі келетін шағын байланыс операторлары субсидияланатын болады, мемлекет ақша бөледі, ал олар оптикалық желілер салып, ауылдық округтерде базалық станцияларды орнатып, пайдалануы тиіс, – деп нақтылады Бағдат Мусин.
Ол цифрландыру министрлігі өңірлердегі шағын байланыс операторларын осы салада монополияландыру болмас үшін талшықты-оптикалық интернет байланысын төсеу бойынша конкурстарға қатысуға шақыратынын атап өтті.
— Халықты сапалы байланыспен қамтамасыз етуге арналған стандарттар-бұл 10 мың тұрғынға шаққанда 50 базалық станция. Бүгінде Қазақстанның бірде-бір қаласы бұл стандарттарға сай келмейді. Халықты жоғары сапалы интернетпен қамтамасыз ету үшін қомақты инвестиция қажет. Олар аспаннан жаумайтыны анық. Ұялы байланыс операторы ақша салған кезде, оны қалай қайтаратынын түсінуі керек. Мен ұялы байланыс тарифтерінің өсуі сөзсіз деп айттым, бірақ ол кезең-кезеңімен болады. Операторлардың инвестициялық міндеттемелері мен сапалы байланысты орнату үшін — байланыс қымбаттайды, — деп түйіндеді Бағдат Мусин.
Әлима БАЙШЕРКЕШЕВА
