БҚО-ның бес кәсіпорны қоқысты кәдеге жаратуға және қайта өңдеуге 1 млрд теңгеге жуық қаражат салуға дайын

Бұл кәсіпорындар тұрмыстық қатты қалдықтарды жинау, кәдеге жарату, дәретхана қағазын өндіру және әйнекті қайта өңдеу саласында жұмыс істейді. Өндірісті жаңғыртуға және кеңейтуге, қажетті арнайы техниканы сатып алуға олар мемлекеттен жеңілдетілген кредиттер алуға ниетті.

Айта кетейік, 2024-2026 жылдарға қалдықтарды басқару саласындағы инвестициялық жобаларды жеңілдікпен қаржыландыру тетігі бекітілді – кредиттер бойынша сыйақы мөлшерлемесі 3% – «құрайды, қарыз жасасу мерзімі — «Өнеркәсіпті дамыту қоры» АҚ арқылы 3 жылдан 15 жылға дейін.

Жалпы республика бойынша жобаларға бөлінетін қаражаттың жалпы мөлшері 3 жылға шамамен 200 млрд.теңгені құрайды.

Бүгінгі таңда еліміз бойынша 232,2 млрд. теңге сомасына 94 жоба пысықталды.

БҚО-да қоқысты кәдеге жарату және қайта өңдеу жобаларын жеңілдікпен қаржыландыруға бес кәсіпорын қатысуға ниетті.

Жобаларға салғысы келетін жалпы сома-984,3 млн теңгені құрайды.

Оның ішінде несие ресурстарын жеңілдікті мөлшерлеме бойынша олар 787 млн теңгеден астам сомаға ресімдейтін болады.

— Бағдарлама үш жылға қарастырылған, сондықтан қалдықтарды қайта өңдеу және кәдеге жарату бойынша жаңа жобаларды жариялауды шешетін басқа бизнес-субъектілер пайда болуы әбден мүмкін. Бағдарламаның барлық мәселелері бойынша олар облыс әкімдігіне тікелей жүгінуге тиіс, дәл осы жерде өңірге қоқысты қайта өңдеу жөніндегі жаңа кәсіпорындардың қажеттілігі мен керектігін қарастырып, жобаларды қаржыландыруға өтінімдерді экология министрлігіне жіберетін болады, – деді «ОА»-на экология Министрлігінің қалдықтарды басқару департаменті директорының орынбасары Руслан Төкенов.

Ең үлкен соманы – 450 млн теңге – өз техникасының автопаркін жаңғыртуға — жаңа қоқыс таситын көліктерді сатып алуға – «АқсайТазаСервис» ЖШС салуды жоспарлап отыр (оның ішінде 360 млн теңге «Өнеркәсіпті дамыту қорынан»қарыз қаражаты болады).

Дәл осы кәсіпорын – «АқсайТазаСервис» ЖШС-Ақсайдағы ҚТҚ полигонында тұрмыстық қалдықтарды сұрыптауды жолға қойып, 200 млн теңгеге қоқыс сұрыптау желісін сатып алуға ниетті (оның 160 млн теңгесі – жеңілдікті несие). Қайта өңдеудің жобалық қуаты — жылына 25 мың тонна қоқыс, жаңа нысанға 25 жұмысшы тартылатын болады.

«ОралТазаСервис» ЖШС жеңілдетілген несиелеу бағдарламасы аясында 216 млн теңгеге қоқыс таситын көліктерді сатып алуға ниетті (оның ішінде қарыз қаражаты 173,3 млн теңгені құрайды).

«ТұранПромРесурс» ЖШС өз кәсіпорнын әйнекті қайта өңдеу бойынша қажетті жабдықтармен жабдықтауды жоспарлап отыр. Бұл жобаның жалпы құны-36 млн теңге (несие – 29,4 млн теңге).

«Үсенова А.М.» ЖК қоқысты кәдеге жарату және қайта өңдеу жөніндегі жобаларға жеңілдікпен кредит беру бағдарламасы шеңберінде қосымша жабдықтар сатып алуды және дәретхана қағазы өндірісін жаңғыртуды жоспарлап отыр. Кәсіпкер бұл жобаға 81 млн теңге салуды көздеп отыр (оның ішінде несие ресурстары – 64,8 млн теңге).

Экология министрі Ерлаан Нысанбаевтың БҚО-на сапары кезінде ол жалпы ел бойынша қоқысты кәдеге жарату және қайта өңдеу саласындағы негізгі проблема қалдықтарды басқарудың нашар дамыған инфрақұрылымы, ҚТҚ полигондарының нормаларға сәйкес келмеуі, рұқсат етілмеген қоқыс үйінділерінің едәуір саны болып табылатынын атап өтті.

Мәселен, 2023 жылы БҚО тұрғындары 124,5 мың тонна қатты тұрмыстық қалдықтарды жинады, оның тек 23,1 мың тоннасын немесе 18,6% -. қайта өңдеуге мүмкіндік алды.

Біздің облыста ҚТҚ орналастыру бойынша 147 полигонның тек 7-сі ғана экологиялық және санитарлық талаптар мен нормаларға сәйкес келеді, бұл 4,7% — республика бойынша ең төменгі көрсеткіш.

Үкімет қабылдаған жаңа ҚТҚ полигондарын салу және жұмыс істеп тұрған полигондардың қуатын кеңейту жөніндегі іс — шаралар жоспары шеңберінде қалыптасқан жағдайды түзету мақсатында БҚО бойынша 2027 жылға дейін 5 жаңа ҚТҚ полигонын салу жоспарланған (Ақсай қаласында, Орал қаласында Ақжайық ауданында, Казталов ауданында-2).