БҚО-да есірткі өткізу қылмыстарының саны екі есе өскен
Өңір полицейлері заңсыз айналымнан 119 келіден астам есірткі затын тәркілеген. Өткен жылы олар синтетикалық есірткінің 26 иесін ұстады, олардың арасында 7 кәмелетке толмаған жасөспірім бар. Орал бойынша есірткіні жарнамалау және насихаттау фактілерінің жолын кесу мақсатында ақпараттық желілерде есірткі сайттарының электрондық мекенжайлары бар 397 жазба боялды (2023 жылы мұндай жазулардың тек 17-сі ғана анықталды).
Өңірлік коммуникациялар қызметінде өткен брифингте БҚО ПД есірткі қылмысына қарсы іс — қимыл басқармасының бастығы, полиция подполковнигі Марат Сүгіров 2024 жылы полиция департаменті өңірде 346 есірткі құқық бұзушылықты (2023 жылы -247), оның ішінде 61 есірткі өткізу фактісін (2023 жылы-33) анықтағанын хабарлады.
Жыл ішінде заңсыз айналымнан 119 келіден астам есірткі заттары тәркіленді. «Telegram»-да есірткі тарататын екі интернет-дүкен құрған 5 қатысушыдан тұратын ұйымдасқан қылмыстық топтың қызметі тоқтатылды.
Есірткі сатушылардан 500 алдын ала оралған есірткі тәркіленді, бұл 2,5 мыңнан астам «гашиш» дозасы (қылмыстық топтың ақша айналымы 131,9 млн теңгені құрады).
Марат Сүгіров 2024 жылы полиция қызметкерлері Алматы облысынан Қазақстанның батыс өңірлеріне 3 қатысушыдан тұратын өңіраралық қылмыстық топпен (ОҚО тумасы және Тәжікстан Республикасының азаматтары) есірткі заттарын жеткізу арнасын таратқанын, олар Алматы облысында уақытша тұратын жері бойынша синтетикалық есірткі дайындау бойынша жасырын зертхана ұйымдастырғанын айтты. Олардан 5 кг «синтетика» тәркіленді, есірткінің 15 мыңнан астам бір дозасын сату тоқтатылды.
2024 жылғы 23 қараша мен 4 желтоқсанда БҚО-да Қостанай облысының тұрғындары ұсталды, олардың арасында бір кәмелетке толмаған бар, 727 гр тәркіленген синтетикалық есірткі, бұл 2181 бір реттік дозаға тең.
Өткен жылы құрамында есірткі бар өсімдіктерді өсіру бойынша 5 фито-зертхана анықталды (2023 жылы – 2).
Бір жыл ішінде Киберпол 162 есірткі сайтын анықтап, бұғаттады (2023 жылы – 14). Орал қаласында есірткі жарнамасын таратқаны үшін (қабырғаға сурет салу арқылы) 4 адам ұсталды, олардың арасында бір кәмелетке толмаған бар.
26 есірткі жасырушы ұсталды, оның ішінде 7 кәмелетке толмаған бар.
БҚО ПД есірткі қылмысына қарсы іс-қимыл басқармасының бастығы Қазақстан Президенті «ҚР кейбір заңнамалық актілеріне есірткі құралдарының, психотроптық заттардың, олардың аналогтарының, прекурсорлардың және күшті әсер ететін заттардың заңсыз айналымына қарсы іс-қимыл мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Заңға қол қойғанын атап өтті (27.12.2024 жыл).
2025 жылғы 3 наурыздан бастап заңға енгізілген өзгерістерге сәйкес есірткі бизнесін ұйымдастырушылар мен есірткі таратушылар, оның ішінде «есірткі жасырушылар»үшін қылмыстық жауаптылық шектелетін болады. Егер бұрын олар үшін Қылмыстық Кодекстің 297-бабы бойынша бірыңғай жаза болған болса, енді есірткі жасырушылар ҚК-нің 297-бабы бойынша жауапқа тартылатын болады, бірақ азайтылған санкциялармен. Есірткі жасырушылар үшін бас бостандығынан айыру мерзімі бұрынғыға қарағанда аз болады:
— 1-бөлім бойынша олар енді 5 жылдан 8 жылға дейін бас бостандығынан айырылады, бұрын 5 жылдан 10 жылға дейін болған;
— 2-бөлім бойынша енді 6 жылдан 10 жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасы болады, бұрын 6 жылдан 12 жылға дейін болған;
— 3-бөлім бойынша 7 жылдан 12 жылға дейін бас бостандығынан айыру болады, бұрын 10 жылдан 15 жылға дейін болған. Марат Сүгіров мұндай жазаны жеңілдету есірткі жасырушылар деп аталатындардың, олардың көпшілігі жасөспірімдер мен жастардың өздері оларды тікелей жасамағандығына немесе қайта өңдемегендігіне және көбінесе есірткі сатуды ұйымдастырушылар өздерінің қылмыстық мақсаттары үшін жұмыс күші ретінде пайдаланылатындығына байланысты екенін түсіндірді.
– Бас бостандығынан айыру орындарында ұсталған көптеген есірткі жасырушылар-бұл заңды алғаш рет бұзған жастар. Сондықтан мемлекет түзету жолына түскен жастарға ертерек бостандыққа шығуға және жаңа өмір бастауға мүмкіндік береді, — деп атап өтті Марат Сүгіров. — Қылмыскерлердің бұл санаты шартты түрде мерзімінен бұрын босатуға, сондай-ақ жазаның өтелмеген бөлігін неғұрлым жұмсақ түрмен (айыппұл, бас бостандығын шектеу) ауыстыруға құқылы болады. Бұл түрмеге түскендердің үлесін азайтудың маңызды қадамы.
