Орал бизнесі кеденді қаланың ескі бөлігіне көшіруге қарсы

Өңірлік кәсіпкерлер палатасында өткен кездесуде кәсіпкерлер өңірге импорттық тауарларды әкелген барлық компанияларға, кеден өкілдіктеріне, уақытша сақтау қоймаларының иелеріне кеденнің өзінің бұрынғы мекен – жайы-Каримуллин көшесі, 2/2, ол 22 жыл бойы орналасқан мекен-жайы бойынша қалуы қажет екенін айтты. Кеден қызметін Некрасов көшесіндегі мемлекеттік кірістер департаментінің ғимаратына ауыстыру, бірқатар проблемаларға алып келеді, олардың ең бастысы – аймаққа келетін жүктерді кедендік рәсімдеу кезінде уақытты жоғалту,-дейді олар. Шенеуніктер бизнесмендердің айтуынша, мәселені тек облыс әкімдігі ғана шеше алады, бірақ олармен кездесуге облыстық әкімдік өкілдерінің ешқайсысы келген жоқ.

– Егер кеден қазір қаланың ескі бөлігіне көшсе, онда бұл әлеуметтік шиеленісті тудырады. Кәсіпкерлер бұған қарсы. Біз билікке қалай жетуге болатынын білмейміз. Елестетіп көріңізші, фура қалаға импорттық жүкпен келеді. Оның иесі көлікті айналма жолда қалдыруға мәжбүр болады және жеткізу құжаттарын алу үшін ескі қалаға, кеден қызметкерлеріне құжаттармен барады. Еге бұл жүкті тексеру қажет болса, кеден қызметкері Некрасовтан Шолоховқа келуі керек. Бұл тағы да уақыт.

Кеден Каримуллин көшесінің 2/2 бойымен орналастырылған кезде, бұл Тасқала мен Сырым автожолдарынан жүк көліктері үшін айналма жол бойымен ыңғайлы кіру екенін ескердік. Ал енді билік бәрін өзгерткісі келеді,-деді «ОА»-на бизнес өкілі, «Астана-Транс» ЖШС директоры Людмила Землянова.

Қаланың 56 ұйымы ҚР Президентінің Әкімшілігіне, БҚО әкімі Нариман Төреғалиевке, «Атамекен» Ұлттық Кәсіпкерлер палатасының төрағасы Райымбек Баталовқа, өңірлік кәсіпкерлер палатасының директоры Мақсат Құланбаевқа кеденді бұрынғы орнында – Шолохов айналма жолының ауданында, Каримуллин 2/2 көшесінде қалдыру туралы хатқа қол қойды.

– Бізде бұл жаңашылдық әсер ететін барлық компаниялардан өтуге уақыт болмады. Бұл Оралдағы жүздеген кәсіпорындарға әсер етеді. Оған қоса, Ақсайдағы кеден бекеті жабылды. Орал кеденіне Бөрлі ауданынан кәсіпкерлер де келеді. Кедендік құжаттарды рәсімдеудің барлығы осында жүзеге асырылады, — деп түсіндірді Людмила Землянова.

— Бір күнде Оралға 35-40 фур келеді. Бұл кеденде әкелінетін тауарға құжаттарды жабуға, оларды уақытша сақтау қоймаларына орналастыруға, өз жүктерін кедендік тазарту рәсімінен өтуге тиіс. Егер кеден үйі Каримуллин көшесінен Некрасов көшесіне, қаланың ескі бөлігіне көшсе, онда көлік кептелісі болады.

Кәсіпкер, олардың пікірінше, билік кеденнен бас тартуды жоспарлаған деп санайды. Кеден органдары оларды кеден қызметін Каримуллин көшесінен БҚО Мемлекеттік кірістер департаментінің Орталық бөлімшесіне, Некрасов көшесі бойынша 10 күн бұрын ауыстыру туралы хабардар етті.

Бұған жауап ретінде кәсіпкерлер барлық мемлекеттік органдарға қателіктер жібермеу және кеденді қаланың шетінен оның ескі бөлігіне көшірмеу талабымен хат жаза бастады.

«Астана-Транс» ЖШС-кеден өкілдері. Шетелден Қазақстанға келген барлық жүктерді олар заң бойынша ресімдейді, осы жүктерге кедендік декларацияларды тапсырады, әкелінетін тауарлардың иелеріне олар үшін бюджетке тиесілі барлық төлемдерді төлеуге көмектеседі, — дейді Землянова.

— 32 жыл бойы біз өңірге әкелінетін тауарларды кедендік ресімдеумен айналысып келеміз. Мен Орал қаласында кеден құрылғаннан бері алғашқы күндерден бастап жұмыс істеймін. Алдымен кеденшілер Назарбаев даңғылында отырды, содан кейін олар Құрманғазы көшесіне, содан кейін Коммунистік көшеге, кейінірек Громова көшесіне көшті. 11 жылдан кейін бұл қызметке Каримуллин көшесіндегі ғимарат теңгерімге бөлінді. Мұнда ыңғайлы кірме жолдар бар, уақыт өте келе аудан кеден қызметіне қажетті инфрақұрылыммен қамтылды. Мұнда уақытша сақтау қоймалары пайда бола бастады, кеден өкілдері сол ауданда кеңселерді жалға ала немесе сала алды, – деп түсіндірді Людмила Землянова.

— Біздер өзіміз осылай жасадық. Фура облысқа шетелден келген кезде-Сырым және Тасқала өткізу пункттерінен — олар айналма жол бойымен кеденге барады, жеткізу құжаттарын дереу жабады, рұқсат алады және фураларды сол аудандағы УСҚ қоймаларына орналастырады. Бұл соңғы 22 жылдың бәрі болды. Бұл бизнеске де, МКД қызметкерлеріне де ыңғайлы.

Бірақ қазір жағдай өзгерді. Кеден қызметі бар бір шатырдың астында Каримуллин, 2/2 көшесіндегі ғимаратта БҚО бойынша Экономикалық тергеу департаментінің қызметкерлері орналастырылады. Кәсіпкерлерге ғимарат енді ЭТД қызметіне берілетінін түсіндірді. Ал кеден Некрасов көшесіндегі БҚО бойынша Мемлекеттік кірістер департаментінің кеңсесіне көшіріледі.

– Мұнда ақша салынды, серверлер орнатылды, барлық өткізу пункттерінен кабель тартылды, көп ақша салынды. Енді кеден ғимараттан бір сәтте шығарылғысы келеді. Және бәрін. Біз кәсіпкерлер палатасының алаңында мемлекеттік органдарға наразылығымызды білдірген кезде, Мемлекеттік кірістер департаменті бастығының орынбасары Күнчаев мырза, егер біз кедендік ресімдеу орталығының Каримуллин көшесінде қалуын қаласақ, онда бір бөлім үшін олар жақын жерде ғимаратты жалға алатынын айтты. Бірақ ғимарат қазірдің өзінде тұрса, бір нәрсені жалға алу үшін бюджет ақшасын неге жұмсау керек? Жоғарғы жағында бізде бюджет тапшылығы бар дейді, сондықтан бюджет ақшасын неге ысырап ету керек?,- деп Орал кәсіпкерлері өз наразылықтарын білдірді.

Олар билікке жағдайдан шығуды ұсынды.

— Біз ЭТД қызметінің маңыздылығын төмендетпейміз. Бірақ ол кеден органдарынан кейін пайда болды. Оларға кез келген басқа ғимаратты беріңіз, өйткені оларға кеденге қажет дамыған инфрақұрылым қажет емес. Оларға кедендік өкілдіктер қажет емес, уақытша сақтау қоймалары қажет емес. Оларға күн сайын жүк көліктері келмейді. Кеден емес, ЭТД айналма жолдан кетсін, -деп Людмила Землянова жергілікті бизнес ұсынысын айтты.

Мәселен, 2025 жылы облыстық прокуратураның жаңа ғимараты пайдалануға беріледі. Кәсіпкерлердің пікірінше, қалалық прокуратура облыстық прокуратура ғимаратына көшуі мүмкін. Ал босатылған қалалық прокуратура ғимараты-ЭТД қызметіне беру.

— Неге бұл мәселеде кеден қызметіне емес, ЭТД-ге артықшылық берілгені бізге түсініксіз. Өйткені, бюджетке төленетін төлемдер мен салықтарды кеден қызметі жабады, олар арқылы экспорттық баждар мен басқа да салықтар салынады, –деді «Астана-Транс»ЖШС директоры Орал кәсіпкерлері үшін ортақ ойды білдірді. – Біз бұл хатты мемлекеттік органдарға жазған кезде ешкім бізге ақылға қонымды жауап бере алмады. Барлығы бұл мәселені облыс әкімдігі шеше алатынына сілтеме жасайды. Бірақ әкімдік шенеуніктерінің ешқайсысы өткен жұмада, 14 ақпанда кәсіпкерлер палатасына бизнеспен кездесуге келуді ойлаған жоқ.

БҚО Кәсіпкерлер палатасы бизнесмендердің барлық ұсыныстарын облыс әкімдігіне жолдады, енді олар облыс әкімі немесе оның орынбасарлары оларды кездесуге шақырып, Орал кеденінің болашақ тағдыры туралы мәселені шешуді күтуде.

Людмила КАЛАШНИКОВА

Фото Темірлан Иманғалиев