Оралда тұрғын үй бағасы 0,5% — ға төмендеді. 2025 жылы аймақтағы жылжымайтын мүлікпен не болады?

Ұлттық статистика бюросының мәліметінше, өткен жылы Оралдағы жаңа тұрғын үйдің шаршы метрінің құны 0,5% — ға төмендеп, қазір 286 288 теңгені құрайды. Бұл елдегі ең төменгі мәндердің бірі. Жыл басынан бері құлдырау кем дегенде 0,5% құрады, ал жеке құрылыс салушылар үшін одан да көп.

Мамыр айында БҚО-да тұрғын үймен жасалатын мәмілелер саны 1072 бірлікті құрады, бұл сәуірмен салыстырғанда 2,8% — ға аз.

Нарық мамандары мұны сатып алу қабілетінің төмендеуімен және ипотекалық бағдарламалардың шектеулі қол жетімділігімен байланыстырады.

«A&S Realty» жылжымайтын мүлік агенттігі Азима Ибраева Оралдағы жаңа ғимараттарға бағаның төмендеуі сұраныстың төмендеуінің салдары екендігімен келіседі. — Көпшіліктің мемлекеттік қолдаумен де тұрғын үй сатып алуға мүмкіндігі жоқ: ипотека қол жетімді бола бастады, ал қарыз алушыларға қойылатын талаптар қатайып кетті. Бағдарламалар шектеулі адамдарға арналған және іс жүзінде оларды бәрі бірдей пайдалана алмайды. Адамдар шарттар бойынша өтпейді: несиелендіру, нашар несие тарихы, төмен кірістер — мұның бәрі мақұлдауға кедергі келтіреді. Бұл ретте құрылыс салушылар нарыққа жаңа объектілерді шығаруды жалғастыруда.

Риэлтордың айтуынша, нарық қазір ұсынысқа толы, әсіресе жаңа құрылыс сегментінде. Бұл ретте сұраныс төмендейді және сатуды ынталандыру үшін әзірлеушілер жеңілдіктер мен акцияларға көбірек барады. Бұл бір шаршы метрге орташа бағаның төмендеуіне әкеледі.

«Бір жыл бұрын біз тұрғын үйді, соның ішінде су тасқынынан зардап шеккендерді шұғыл сатып алудан туындаған бағаның өскенін көрдік. Бұл сұранысты жасанды түрде көтеріп, қысқа мерзімді 6-7% өсуге әкелді. Қазір жағдай теңестірілді, біз нарықтың біртіндеп тоқтағандығын көріп отырмыз», — деп қосты Ибраева. Оралдағы қайталама нарықта динамика басқаша: жылдық өсім шамамен 10%, ал 2025 жылдың басынан бастап — 3,4% құрады. Наурыздағы жағдай бойынша орташа баға бір шаршы метр үшін 339 153 теңгеге жетті, мамыр айында — шамамен 360 689 теңге.

«Қайталама тұрғын үй бағасы соншалықты тез өспейді, бірақ сатушылар әлі бағаны төмендетуге дайын емес. Сайттарда құны өзгермеуі мүмкін, бірақ іс жүзінде — барған сайын саудаласуға тура келеді. Адамдар «екінші орынды»таңдайды, өйткені ол арзанырақ және бюджетке сәйкес келеді», — деп түсіндіреді маман.

Оралдағы жағдай бірқатар басқа қалалармен қарама-қайшы. Атырауда жаңа ғимараттар бір жылда 30% — ға, Семейде — 23,5% — ға, Павлодарда-22,6% — ға қымбаттады. Бірақ Түркістанда бағалар 3,4% — ға, Петропавлда-Оралдағыдай 0,5% — ға төмендеді.

Сарапшылар жекелеген аймақтардағы бағаның төмендеуі дағдарыс емес, 2022-2024 жылдардағы күрт өсуден кейінгі тұрақтанудың белгісі деп санайды.

«Бүгінгі ұсыныс сұраныстан асып түседі. Бұл нарық өзгере береді дегенді білдіреді. Мүмкін, алдағы айларда біз бағаның анағұрлым елеулі түзетулерін көреміз — әсіресе экономика мен жайлылық класында», — деп қорытындылады Азима Ибраева.

2025 жылдың бірінші тоқсанында Қазақстанда жаңа ипотекалық қарыздар беру бір жыл бұрынғы 413 млрд теңгеге қарағанда 5,7% — ға 390 млрд теңгеге дейін төмендеді. Тұрғын үй-жинақ салымдары бойынша Мемлекеттік сыйлықақыны төлеудің кешігуіне байланысты берулерді 10,4%-ға 225,2 млрд теңгеге дейін қысқартқан мемлекеттік Отбасы Банкі құлауға кінәлі болды.

Аурела Мұхамбетқали.