Қазақстандағы Ресей мен Түркия компаниялары жабылып жатыр
Қазақстандағы шетелдік компаниялар құрылымында түбегейлі өзгерістер байқалуда. 2025 жылы шетелдік бизнес саны 4,4 мыңға өсіп, жалпы саны 63,9 мыңға жетсе де, кейбір елдердің компаниялары елден кетіп жатыр.
Қытай мен Өзбекстан көшбасшылар
Статистика бойынша, өткен жылы ең көп компания ашқан ел – Қытай. Қытайлық бизнес 2,8 мыңға өсіп, жалпы саны 8 мыңға жетті. Екінші орында Өзбекстан тұр – 2,5 мың жаңа компания ашып, жалпы 8,2 мың компаниямен Қазақстанда ең көп өкілдігі бар елдердің біріне айналды.
Әзербайжан да белсенділік танытып, 102 жаңа компания тіркеді.
Ресей, Түркия және Қырғызстан компаниялары кетуде
Дегенмен барлық ел компаниялары өсіп отырған жоқ. Кейбір елдердің бизнесі Қазақстаннан шығып кетуде:
Ресей – ең көп компания жабылған ел. Өткен жылы 468 ресейлік компания қызметін тоқтатты. Дегенмен әлі де Ресей 23 мың компаниямен ең көп өкілдігі бар ел болып қала береді.
Қырғызстан – 313 компания кетіп, екінші орында тұр.
Түркия – 209 түрік компаниясы елден шықты.
Сарапшылар мұның себебін геосаяси жағдай, санкциялар және бизнес-климаттың өзгеруімен түсіндіреді.
Шетелдік бизнестің негізгі бағыттары
Қазақстандағы 63,9 мың шетелдік компанияның басым көпшілігі шағын бизнес – 63,4 мың. Орта кәсіпкерлік субъектілері 359-ды, ірі компаниялар 222-ні құрайды.
Салалық бөліністе:
Сауда және автокөлік жөндеу – 23,5 мың компания (көшбасшы)
Қызмет көрсету саласы – 10,1 мың
Құрылыс – 5,9 мың
Ғылыми-техникалық қызмет – 4,3 мың
Не күтуге болады?
Эксперттер Қытай мен Орта Азия елдерінің компаниялары одан әрі өсе беретінін болжайды. Ресей компанияларының азаюы халықаралық санкциялар мен экономикалық қиындықтармен байланысты деп түсіндіреді.
Түркия компанияларының кетуі елдегі экономикалық дағдарыс пен бизнес-ортаның өзгеруіне байланысты болуы мүмкін.
Қазақстан үкіметі инвестициялық климатты жақсарту үшін іс-шаралар жүргізіп жатса да, геосаяси факторлар шетелдік бизнестің құрылымына айтарлықтай әсер етіп отыр.
