«Tasqyn» жүйесі: Қазақстан су тасқынын алдын ала болжаудың жаңа кезеңіне өтті
Бұл жүйе қар қоры, жауын-шашын көлемі, өзендердің су деңгейі мен гидрологиялық деректерді сараптап, ықтимал қауіп аймақтарын алдын ала анықтайды.
Қазақстанда көктемгі су тасқыны мәселесі соңғы жылдары елдегі төтенше жағдайлардың ең өзекті түрінің біріне айналды, деп хабарлайды Sn.kz ақпарат порталы.
Әсіресе 2024 жылғы ауқымды су тасқындары бірнеше өңірде жүздеген елді мекенді су басуына әкеліп, инфрақұрылымға айтарлықтай зиян келтірді. Осы жағдайдан кейін мемлекет табиғи апаттардың алдын алу жүйесін күшейтуге ерекше назар аудара бастады. Сарапшылардың айтуынша, төтенше жағдайлардың салдарын жоюдан гөрі, қауіптің алдын алу тиімді әрі экономикалық тұрғыдан да ұтымды.
Бүгінде Қазақстанда су тасқынын ерте болжауға мүмкіндік беретін заманауи цифрлық шешімдер енгізіліп жатыр. Соның бірі – TASQYN ақпараттық жүйесі. Бұл жүйе қар қоры, жауын-шашын көлемі, өзендердің су деңгейі мен гидрологиялық деректерді сараптап, ықтимал қауіп аймақтарын алдын ала анықтайды. Нәтижесінде төтенше жағдай қызметтері мен жергілікті әкімдіктер қажетті шараларды ертерек қолға алып, тұрғындарды қауіпсіз аймаққа көшіру немесе қорғаныс бөгеттерін нығайту жұмыстарын уақытылы жүргізе алады.
Сондай-ақ елімізде гидротехникалық нысандардың қауіпсіздігін бақылау да күшейтілді. Ресми деректерге сәйкес, Қазақстанда мыңнан астам су қоймасы мен бөгет бар, олардың бірқатары күрделі жөндеуді қажет етеді. Осыған байланысты өзен арналары тазартылып, жаңа қорғаныс дамбалары салынуда.
Мамандардың пікірінше, табиғи апаттарға дайындық тек мемлекеттік органдардың жұмысына ғана емес, халықтың да жауапкершілігіне байланысты. Тұрғындарға төтенше жағдай кезінде әрекет ету тәртібін үйрету, жедел ескерту жүйесін жетілдіру және қауіпсіздік мәдениетін қалыптастыру – апат салдарын азайтудың маңызды тетігі. Осылайша Қазақстанда су тасқынына қарсы күрес тек жедел әрекет ету емес, алдын алу мен болжамға негізделген кешенді жүйеге көшіп келеді.
