KPO оқыту гранттары: түсіндірусіз қысқарту
Батыс Қазақстан облысының мектеп түлектері мен студенттеріне «Қарашығанақ Петролеум Оперейтинг» компаниясы қаржыландыратын білім гранттары азайып барады. 2025-2026 оқу жылында оқу ақысын БҚО-ның 22 тұрғыны ғана алды. Бұл компания 88 грант төлеген 2016-2017 жылмен салыстырғанда төрт есе аз.
КПО өнімді бөлу туралы түпкілікті келісім шеңберінде қазақстандық жастарды оқытуға жыл сайын ақша жіберуге міндетті. Компанияның 2023 жылғы ESG есебіне сәйкес, білім беру гранттарына жыл сайын 500 мың АҚШ доллары бөлінеді.
Энергетика министрлігі мен KAZENERGY қауымдастығы осы бағдарлама бойынша толық қаржылық есептілікті жариялап, БҚО тұрғындары үшін гранттардың саны неге төрт есе азайғанын түсіндіруі керек.
Соңғы он оқу жылында КПО Батыс Қазақстан облысының 471 тұрғынына қазақстандық жоғары оқу орындары мен колледждерде оқу ақысын төледі.
Бұл ретте өңір тұрғындары үшін гранттар саны дәйекті түрде азайып келеді.
Энергетика министрлігі «Орал апталығының» сұрауына жауап бере отырып, бағдарламаны жыл сайын қаржыландыру кезінде БҚО-дан алушылар саны неге 88-ден 22 адамға дейін азайғанын түсіндірмеді. Сондай-ақ, министрлік жер қойнауын пайдаланушы компаниялардың облыс тұрғындарын оқытуға қанша ақша жұмсағанын және бұл сома жылдар бойынша қалай өзгергенін нақты айтқан жоқ.
Конкурсты Энергетика министрлігі жанындағы арнайы комиссия өткізеді. Оған Білім және ғылым саласындағы мемлекеттік органдардың, жергілікті атқарушы органдардың, НКОК Н.В. және КПО б.в. компанияларының, «PSA» ЖШС, сондай-ақ Kazenergy қауымдастығының өкілдері кіреді.
KAZENERGY қауымдастығы комиссияның жұмыс органы болып табылады. Ол жыл сайын grant.kazenergy.com сайты арқылы өтінімдерді қабылдауды ұйымдастырады, үміткерлерге кеңес береді және конкурс қорытындыларын жариялайды.
Алайда, бағдарламаның қаржылық жағы ашық емес болып қалады: жарияланған ақпаратта әр алушының оқу ақысы, жылдық 500 мың долларды бөлу, қаражат қалдықтары және гранттардың азаю себептері туралы мәліметтер жоқ. Энергетика министрлігі де бұл мәліметтерді ашқан жоқ.
Соңғы бес жылда БҚО тұрғындары 369 өтінім берді. Конкурстан 134 үміткер өтті — өтініш берушілердің үштен бірінен сәл астамы. Алушылар арасында әлеуметтік осал санаттардан 53 адам болды: 35 — і толық емес отбасыларда, 11-і көп балалы отбасыларда өсті, төртеуі мүгедек отбасы мүшелері болды, екеуі жетім, тағы бір алушының мүгедектігі болды.
2025-2026 оқу жылында облыс тұрғындарынан 61 өтінім келіп түсті. 41 үміткер ресми талаптарға сай болды, бірақ тек 22 адам оқу ақысын алды. Неліктен гранттар белгіленген критерийлерге сәйкестігін тексеруден өткен қалған 19 үміткерге берілмеді, Министрліктің жауабы түсіндірілмейді.
КПО гранттарына КИПЭП пен Қазақстан-Британ университетінде, Демирел атындағы университетте, медицина университетінде білім алуда. Ағымдағы жылы Батыс Қазақстан инновациялық-технологиялық университетінде 11 адам оқиды.
Республикалық жоғары техникалық колледжінің оқушылары бес грант алды.
Махамбет Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университеті мен Astana it University жанындағы колледж студенттері тағы бір грант алды.
Грант алушылар мұнай-газ ісі, бағдарламалық қамтамасыз ету, энергетика, сәулет, көлік ісі, қаржы, экономика және менеджментті зерттейді.
2026-2027 оқу жылына өтінімдерді қабылдау 2026 жылдың 25 шілдесінен 31 тамызына дейін grant.kazenergy.com сайтында өтеді. Жоғары оқу орындарына түсетін талапкерлер үшін 80 балдан төмен емес нәтижесі бар ҰБТ сертификаты міндетті шарт болып табылады. Кандидаттарға қойылатын талаптар мен мамандықтар тізімі KAZENERGY сайтында жариялануы тиіс.
